Amerika Birleşik Devletleri'nin Avrupa'ya stratejik rezervlerini serbest bırakması konusunda baskı yapması ve dizel ihracatını yasaklamakla tehdit etmesinin ardından G7 liderleri, Cuma günü (2 Ekim) akaryakıt fiyatlarına yönelik ortak eylemi koordine etmek üzere görüşmeler gerçekleştirdi.
ABD ve Avrupa'da dizel fiyatları, ABD-İran savaşı ile Ukrayna'nın yakıt tesislerine düzenlediği saldırılara yanıt olarak büyük üretici Rusya tarafından uygulanan ihracat yasağının küresel piyasa baskılarına katkıda bulunması nedeniyle rekor seviyelere ulaştı. Bu mesele, Kongre'nin kontrolünü kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğu yaklaşan ara seçimlerde Başkan Donald Trump'ın Cumhuriyetçi Partisi için büyük bir yük olarak ortaya çıktı.
Çarşamba günü Trump, kamyonlarda ve diğer nakliye araçlarında kullanılan ABD dizel ihracatını yasaklama olasılığını gündeme getirdi; bu, fosil yakıt ithalatına büyük ölçüde bağımlı olan AB için endişe verici bir ihtimaldi.
Cuma günü Trump ile telefon görüşmesi yapan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron; İngiltere, Japonya, Kanada, Almanya ve İtalya'nın da yer aldığı G7 liderlerini ortak eylemi görüşmek üzere GMT saatiyle 12:30'da başlayacak bir video konferans toplantısına çağırdı.
Daha önce AB, ABD'nin dizel ihracatı yasağı uygulama tehditlerine karşı sert bir şekilde karşı koymuştu; bu durum Macron'un da Trump ile yaptığı görüşmede uyardığı bir konuydu. Avrupa Komisyonu sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen, "Dizel üzerindeki herhangi bir yasağı tamamen reddediyoruz. Bir yasak kimseye fayda sağlamaz. Amerika Birleşik Devletleri'ne güvenilir bir ortak olarak duyduğumuz güveni zedeler" dedi. 27 uluslu blok, AB üye devletleri ile Komisyon arasında ortak bir yanıt oluşturmak üzere yapılan kriz görüşmelerinin ardından, fiyatları kontrol altına almak için yakıt rezervlerinin olası serbest bırakılması konusunda Uluslararası Enerji Ajansı ile çalışmaya hazır olduğunu ekledi.
Diplomatik faaliyetlerdeki bu hareketlilik, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in Avrupa ulusları üzerindeki baskıyı artırmasından bir gün sonra gerçekleşti. Sosyal medyada paylaşımda bulunan Bessent, "Avrupalı ortaklarımız mevcut taahhütlerindeki teslimatları hızlandırmalı ve devam eden kesintileri ele almak için derhal ek arz sağlamalıdır" dedi. Bessent, "Amerikalı çiftçiler, kamyoncular ve işletmeler küresel bir dizel kıtlığının yükünü taşımaya bırakılmamalıdır" diye yazdı.
Bu haftanın başlarında Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Avrupalı ülkelerin Mart ayında fiyatları düşürmek amacıyla yapılan önceki bir anlaşmada taahhüt ettikleri stokların bir kısmını henüz serbest bırakmadıklarını söyledi. Salı günü Dublin'deki AB enerji bakanları toplantısının ardından gazetecilere açıklamalarda bulunan Birol, "Stokların büyük bir kısmı serbest bırakıldı, ancak hem ham petrol hem de ürünler açısından hâlâ bir kısmı duruyor" dedi.
IEA'nın 32 üyesi, geçen yılın Mart ayında, şimdiye kadarki en büyük serbest bırakma hamlesiyle rezervlerden 400 milyon varil petrolün serbest bırakılması konusunda anlaşmıştı. Birol, yaklaşık üçte birinin henüz piyasaya sürülmediğini belirterek, genel IEA stoklarının %80'inin "hâlâ cebimizde" olmasıyla birlikte daha fazla serbest bırakmanın mümkün olduğunu sözlerine ekledi.
AB ticaret şefi Maros Sefcovic, Perşembe günü Milwaukee'deki G20 ticaret bakanları toplantısının kulislerinde gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD'nin dizel yasağının "ekonomik performansımız üzerinde dramatik sonuçları" olacağını söyledi.
Raporlar, Trump yönetiminin özellikle Fransa ve Almanya'dan fiyatları dizginlemeye çalışmak için dizel stoklarını kullanmalarını istediğini belirtti. Alman hükümeti de Cuma günü "koordine ve karşılıklı çözümler" çağrısında bulunarak, küresel akaryakıt piyasalarını istikrarsızlaştırabilecek tek taraflı eylemlere karşı uyardı.
Cuma öğleden sonra büyükelçi düzeyinde daha fazla AB görüşmesi planlanırken Brüksel, akaryakıt fiyatı krizindeki duruşunun ABD baskısı tarafından dikte edildiğini reddetti. Brüksel yetkilileri "Düzenlediğimiz bu toplantıların hiçbir şeyle..." şeklinde açıklamada bulundu.