İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyeti azalıyor ve uzmanlar, köşeye sıkışan Tahran'ın teslim olmak yerine gerilimi tırmandırmayı seçme eğiliminde olduğu konusunda uyarıyor. İran'ın suyolundaki gemilere yönelik devam eden saldırılarına rağmen petrol yeniden akıyor ve bu da Tahran'ın savaş başladığından bu yana ABD'ye karşı kullandığı nüfuzu zayıflatıyor. Şimdi İran, ABD Başkanı Donald Trump'ın İslam Cumhuriyeti'ni taviz vermeye zorlama umuduyla ekonomik baskı kurmasıyla çıkmazdan kurtulmanın yollarını arıyor olabilir. İran, savaştan önce dünya petrolünün beşte birinin geçtiği deniz geçiş noktasını etkili bir şekilde kapatarak, çatışmanın başlangıcında küresel enerji piyasasını sarstı. Petrol fiyatlarının küresel olarak artması, bazı ekonomistlerin kapanmanın devam etmesi durumunda dünya çapında bir resesyon yaşanabileceği uyarısında bulunmasına neden oldu.
Amerikalı tüketiciler benzin pompasında daha yüksek fiyatlara maruz kalıyordu ve giderek artan enerji maliyetleri, bu ay ABD'de yapılan ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin büyük kayıplarında önemli bir faktör olarak görülüyordu. Trump, partisinin yenilgisinden kısmen savaşın sorumlu olduğunu kabul etti. 10 Kasım'da Miami, Florida'da ABD yakıt fiyatları düşmeye başlarken bir sürücü benzin istasyonunda yakıt pompalıyor. Joe Raedle/Getty Images Ancak küresel bir durgunluk hiçbir zaman gerçekleşmedi. Bölgeden yapılan petrol ihracatı artık savaş öncesi seviyelere yakın ve küresel pazar yakında ihtiyaç duyduğundan daha fazla ham petrole sahip olabilir. İran için bu bir sorun. İranlı yetkililer yine de Tahran'ın boğazı kapatmasının halihazırda büyük stratejik kazanımlar sağladığını öne sürerek zafer ilan ettiler. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Muhsin Rızai, ülkesinin niyetini açıkça ortaya koydu: "Amerikalılara, İran'a saldırmayı çok pahalı hale getirecek ve caydırıcı olacak bir maliyet yüklemek istiyoruz." Azalan bir tehdit
Uzmanlar, İran'ın savaş zamanı ana stratejilerinden biri olan küresel enerji piyasaları üzerinde baskı kurmanın artık gücünü yitiriyor olabileceğini söylüyor. İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü'nün kıdemli araştırmacılarından Danny Citrinowicz, Tahran'ın uzun süredir savaşın maliyetini "uluslararasılaştırmaya" çalıştığını söyledi. Ancak CNN'e verdiği demeçte, "İran'ın saldırılarına rağmen petrol fiyatları düşmeye devam ederse, bu stratejinin önemli bir kısmı daha az etkili olur" dedi. İran'ın Hürmüz Boğazı'nda gemi taşımacılığına yönelik saldırılarının artmasına rağmen petrol fiyatları son haftalarda keskin bir düşüş yaşadı. Irak tanker kamyonları 27 Eylül'de Suriye'nin Tartus eyaletindeki Baniyas petrol terminaline benzin yüklüyor. Moawia Atrash/picture-alliance/dpa/AP Uluslararası Enerji Ajansı bunu Körfez ihracatının toparlanmasına bağlıyor; petrol arzının Şubat ayında İran savaşının patlak vermesinden bu yana ilk kez dördüncü çeyrekte talebi aşması bekleniyor.
Danışmanlık firması Capital Economics'in iklim ve emtia baş ekonomisti David Oxley, CNN'e yaptığı açıklamada, "İran'ın şu anda ham petrol akışını engelleme konusunda ya isteksiz ya da engelleyemediği görülüyor" dedi ve "boğazdaki seyrüsefer kabiliyetinin hâlâ kriz öncesi normların çok gerisinde olduğunu" ekledi. Orta Doğu'nun en büyük enerji likidite sağlayıcısı Axis Limited'in yakıt masası başkanı Ahria Roushanbakhti, İran'ın su yolu üzerindeki kontrolünün bir kısmını kaybetmesine rağmen bölgedeki enerji altyapısına ciddi zarar verme yeteneğinin endişe verici olmaya devam ettiğini söyledi. Cesaretlenmiş bir İran İran uzmanları, çatışmanın bu noktasında Tahran'ın taleplerini azaltmasının pek mümkün olmadığını, bunun yerine "ne savaş ne barış" çıkmazını kırmak için askeri operasyonlarını artıracağını söylüyor