https://arab.news/86rzh Taiz'e düşen Husi top mermileri haber olmayı uzun zaman önce bıraktı. Değişen şey içlerinde olandır. Milisler, El Aqroudh ve Kahlan cephelerinde, kurbanların boğulmasına, nefes almada zorluk yaşamasına ve kusmasına neden olan mermiler attı. Taiz'deki Sağlık Bakanlığı ofisi hardal gazı kullanıldığını söylüyor. Bu durum iki acil soruyu gündeme getiriyor: Husiler geleneksel bombardımandan uluslararası yasaklı silahlara mı geçti? Peki bunu kim mümkün kıldı? Yemen'i yakından takip eden hiç kimse şaşırmamalı. Eylül 2025'te, yani son saldırılardan bir yıldan fazla bir süre önce, raporlar İran'ın Devrim Muhafızları uzmanlarının gözetimi altında Husi topraklarına zehirli gazlar ve kimyasal silah öncülleri kaçırdığını söylüyordu. Ayrıca üretim tesisiyle ilgili çalışmaların sürdüğünü söylediler. İki yıl önce, 2023'te Yemen hükümet güçleri Husilere giden bir sevkiyata müdahale etmişti.
Uyarı işaretleri Taiz'den çok önce de oradaydı. Esad rejimi Suriye'de yüzlerce kez zehirli madde kullandı. En bilinen saldırıları 2013'te Doğu Guta'yı, 2017'de Han Şeyhun'u ve 2018'de Duma'yı, ayrıca Al-Lataminah ve Talmenes'e yapılan klor saldırılarını hedef almıştı. Bunlar olaydan sonra uydurulmuş açıklamalar değildi; bunlar erken uyarılardı ve büyük ölçüde dikkate alınmadı. Neden? Ve kimyasal silah kullanımı neden özellikle İran'ın vekil güçleri arasında, önce Esad ve şimdi de Husiler arasında gün yüzüne çıkmaya devam ediyor? Tahran'ın kimyasal silahlarla bağlantısı ne yeni ne de Yemen hükümetinin icat ettiği bir konu Tahran'ın kimyasal silahlarla bağlantısı ne yeni ne de Yemen hükümetinin icat ettiği bir konu. Uluslararası araştırmalar Beşar Esad'ın kendi halkına yönelik kimyasal saldırılarını belgeledi ve İran'ın bu süreçte siyasi ve askeri olarak rejiminin yanında yer aldığını ortaya koydu.
Bazı diplomatik belgelere göre bu destek siyasetin ötesine geçiyor. İran'ın, sarin ve hardal gazı bileşenleri de dahil olmak üzere kimyasal silah öncülleri üretecek tesislerin inşasına yardım ettiğini anlatıyorlar. Yol Suriye'de bitmiyor. BM Yemen Uzmanlar Paneli, İran'dan Husilerin silah üretimini beslediğinden şüphelenilen kimyasalların sevkiyatını bildirdi. Ele geçirilen malzemeler arasında patlayıcı ve roket yakıtı yapımında kullanılabilen alüminyum tozu da vardı. Hepsi birlikte ele alındığında kayıt açıktır: İran kimyasal silah yetenekleri geliştirdi, bunları vekillerine devretti ve bu silahlar sivillere karşı kullanıldı. Uluslararası toplum gerçekten de bunları yalnızca tesadüfen bağlantılı münferit olaylar olarak görmeye devam edebilir mi? İran, Husilerin askeri yeteneklerini geliştirdi ve onlara para, eğitim ve uzmanlık verdi. Bunun siyasi veya hukuki sonuçlarını inkar edemez. Çok sayıda Devrim Muhafızı komutanı milislere desteğin devam edeceği sözünü açıkça verdi.
Sorumluluk sadece tetiği çekenlere değil, yasaklı malzeme ve uzmanlık sağlayanlara da ulaşmalı. Dünya hiçbir zaman karanlıkta kalmadı. Suriye'de kınamalar ve soruşturmalar vardı. Yemen'de de soruşturmalar yapılacak. Ancak bunların hiçbiri sorunun kaynağı olan Tahran'ı caydıramadı. Aynı sessizliğin ve eylemsizliğin Yemen'de tekrarlanmasına izin verilmemelidir. Yasal çerçeve zaten mevcut. Kimyasal Silahlar Sözleşmesi, kimyasal silahların kullanılmasını veya devredilmesini ve herhangi birinin bu silahları kullanmasına yardımcı olmayı yasaklıyor. Uluslararası ve iç çatışmalar için eşit derecede geçerlidir. BM, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü ve etkili hükümetler