En yüksek Birleşmiş Milletler mahkemesi Perşembe günü, Myanmar güvenlik güçlerinin 2017 yılında Rohingya Müslüman azınlık nüfusuna karşı uyguladığı binlerce cinayetin ve yaygın cinsel şiddetin devlet destekli soykırım anlamına geldiğine karar verdi. Davanın ağırlıklı olarak Müslüman Gambiya tarafından açılmasından yedi yıl sonra alınan karar, Nazi Holokostu'ndan bu yana uluslararası bir mahkemenin soykırımı kanıtlamak için yasal eşiğin karşılandığı yönünde karar verdiği dördüncü kez oldu. Mahkeme ilk kez bir devleti soykırımdan sorumlu tuttu. Mahkeme başkanı Yargıç Yuji Iwasawa, kararın okunmasında şunları söyledi: "Mahkeme, Myanmar güvenlik güçlerinin binlerce Rohingyalı sivili öldürdüğünü, yaygın cinsel şiddet eylemlerinin yanı sıra çocuklara karşı aşırı şiddet eylemlerinde bulunduğunu ve kaçan Rohingyalara saldırdığını tespit etti." Panel, "Myanmar Birliği Cumhuriyeti'nin Kuzey Rakhine Eyaletindeki Rohingya grubuna karşı soykırım yaptığını" tespit etti.
Myanmar hükümeti yorum isteyen bir talebe hemen yanıt vermedi. Hakimler, Myanmar ordusunun erkekleri ve erkek çocuklarını toplu infaz ettiğini, Arakanlı kadınlara karşı yaygın tecavüz ve cinsel şiddet uyguladığını ve sözde temizleme operasyonları sırasında yüzlerce köyü yaktığını veya yerle bir ettiğini tespit etti. Ordunun Rohingya nüfusunu hedef alan nefret söylemini aktif olarak yaydığını söylediler. Mahkemenin kararı kesindir ve temyiz edilemez. Soykırımın uluslararası mahkemelerde nadiren tespit edilmesinin nedeni, büyük ölçüde savcıların ulusal, etnik, ırksal veya dini bir grubu tamamen veya kısmen yok etmeye yönelik özel bir niyeti kanıtlamak zorunda olmalarıdır. Uluslararası Adalet Divanı'nın veya Dünya Mahkemesi'nin kararının, Güney Afrika'nın 2023'te İsrail'i Gazze'de soykırım yapmakla suçlayan davası da dahil olmak üzere Myanmar'ın çok ötesinde yankılar yaratması bekleniyor.
Mahkemenin 1948 Soykırım Sözleşmesi'nin uygulanmasına ilişkin on yılı aşkın bir süreden bu yana verdiği ilk büyük karar, heyetin uluslararası suçların işlendiği iddiasındaki devletin sorumluluğunu nasıl değerlendirdiğine ilişkin ipuçları için hukuk uzmanları tarafından incelenecek. Hem İsrail hem de Myanmar soykırımı reddediyor ve güçlerinin silahlı grupların saldırılarına meşru bir şekilde karşılık verdiğini söylüyor. Mahkeme, Gambiya için büyük bir hukuki zafer olarak, en az 700.000 Müslüman Rohingya'nın Budist çoğunluklu Myanmar'dan sürülmesine neden olan askeri saldırının yol açtığı soykırımdan devleti sorumlu buldu. 15 yargıçtan oluşan bir heyet, "Myanmar'ın eylemlerini açıklayabilecek tek makul çıkarımın, korunan grubun, yani Kuzey Rakhine eyaletindeki Rohingya nüfusunun önemli bir bölümünü yok etme niyeti olduğunu" ve soykırım için yasal eşiği karşıladığını söyledi. Mahkeme, Myanmar'ın Rohingyalara işlediği ihlaller nedeniyle tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunduğunu ve bunun daha sonraki bir tarihte belirleneceğini söyledi.
Myanmar'ın aynı zamanda "Myanmar'ın haksız eylemleri sonucunda yerinden edilen Rohingyaların ikamet yerlerine güvenli ve onurlu bir şekilde geri dönmelerine ve ailelerinin yeniden birleşmesine" izin vermesi gerektiği belirtildi. Uluslararası mahkemeler daha önce yalnızca 1994'teki Ruanda soykırımı, 1995'teki Bosna'daki Srebrenica cinayetleri ve 1970'lerin sonunda Kamboçya'daki Kızıl Khmerler'in zulmünü kabul ediyordu. Devletler arasındaki anlaşmazlıkları ve uluslararası anlaşmaların ihlali iddialarına ilişkin kuralları çözen UAD'nin kararları nihai olsa da, mahkemenin bunları uygulama konusunda çok sınırlı seçenekleri var. Bireyleri savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım nedeniyle yargılayan ve hapis cezası verebilen Uluslararası Ceza Mahkemesi'nden farklıdır.