Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Perşembe günü Myanmar'ın uluslararası anlaşmalar kapsamında soykırımı önleme ve işlememe yönündeki yükümlülüklerinin birçoğunu ihlal ettiğine karar verdi. ICJ başkanı Yargıç Yuji Iwasawa, 15 yargıçtan oluşan heyetin altıya karşı dokuz oyla Myanmar'ın Rakhine eyaletindeki Rohingyalara karşı soykırım işlediğine karar verdiğini söyledi. Yargıçlar ayrıca ülkeyi çoğunluk kararlarıyla daha spesifik bir dizi ihlalden de suçlu buldu. ICJ Başkanı YujiIwasawa, "Birlikte ele alınan tüm delillere dayanarak Mahkeme, Myanmar'ın eylemlerini açıklayabilecek tek makul çıkarımın, kuzey Rakhine Eyaletindeki Rohingya nüfusunun önemli bir bölümünü yok etme niyeti olduğu görüşündedir." dedi. Iwasawa, Myanmar'ın mümkün ve uygun olduğu takdirde mağdurlara veya onların yakınlarına tazminat ödemek için çaba göstermesi gerektiğini söyledi.
Ayrıca, mültecilerin güvenli bir şekilde geri dönüşünü kolaylaştırma ve vatandaşların ve güvenlik güçlerinin bireysel suçlarını soruşturmak ve gerekirse kovuşturmak için önlemler alması yönünde çağrıda bulundu. UAD, bu değerlendirmeye göre Rohingyaların kendi tanımlayıcı dilleri ve kültürleri olan ve kendilerini bu şekilde tanımlayan ayrı bir etnik grup oluşturduğunu söyledi. Bu, soykırıma karşı uluslararası kanunların amaçları açısından korunan bir grup olarak nitelendirildikleri anlamına gelir. UAD'den Iwasawa, Myanmar güvenlik güçlerinin "binlerce Rohingyalı sivili öldürdüğünü, cinsel şiddet eylemlerinin yanı sıra çocuklara karşı aşırı şiddet uyguladığını" ve aynı zamanda çatışmalardan kaçmaya çalışan Rohingyalara saldırdığını söyledi. Yargıç Iwasawa, "Mahkeme, 2017'deki temizleme operasyonlarının korunan grubun önemli bir kısmına ciddi bedensel ve zihinsel zarar verdiğine tamamen ikna olmuştur" dedi.
Iwasawa ayrıca temizleme operasyonlarına bazı sivil katılımının mutlaka devlet emri veya devletin onayladığı davranış olarak kabul edilemeyeceğini söyledi. Ancak mahkeme, hükümet ve güvenlik güçlerinin Rohingyalılar dışındaki sivillere yönelik zulmü önlemek için hiçbir anlamlı çaba göstermediğini ve herhangi bir şeyin etnik ve dini gerilimi körüklediğini tespit etti. Bulguların ayrıntılarını okuyan bir noktada Iwasawa, "Myanmar'ın iddia edilen vahşeti gerçekten araştırmadaki başarısızlığını ve delillere ve tanıklara erişimi kolaylaştırmayı veya istenen bilgileri sağlamayı reddetmesini" kaydetti. Bunun, mahkemenin yalnızca Myanmar içinden erişilebilen ve kendisine erişim izni verilmeyen bilgilere ilişkin güvenilir bilgiye sahip olmamasının mümkün olduğu anlamına geldiğini söyledi. Dava, 2017 yılında ülkenin batı kıyı şeridindeki Rakhine eyaletinde çoğunluğu Müslüman Rohingya azınlığa karşı uygulanan askeri baskı etrafında yoğunlaşıyor.
Şiddet önceden birkaç yıldır gelişmekteydi, ancak bölgenin kuzeyindeki askeri baskının en yoğun aşaması, Müslüman bir milis grubunun Ağustos 2017'de çeşitli polis ve askeri tesislere ve personele yönelik koordineli bir saldırısıyla tetiklendi. Daha sonra bir BM araştırma heyeti, bunu takip eden askeri temizleme operasyonlarında muhtemelen yaklaşık 10.000 kişinin öldüğü sonucuna vardı. Yaklaşık 700.000 kişi, çoğunluğunun hâlâ dünyanın en büyük mülteci kampında ikamet ettiği Bangladeş'e kaçtı. Gambiya, Rohingya azınlığını tamamen veya kısmen ortadan kaldırmak amacıyla kasıtlı bir kundakçılık, tecavüz ve cinayet kampanyası yapıldığı iddiasıyla 2019 yılında Lahey'e şikayette bulunmuştu. Myanmar'ın etkili ordusu, uzun süredir devam eden bir iç savaşın ortasında da olsa, artık ülkenin fiilen tam kontrolünü elinde tutuyor.