Dünyanın en yüksek mahkemesi, kararın yedi yıldır süren hukuk mücadelesini sona erdirdiğini ve Myanmar'ın neredeyse on yıl önce "temizlik operasyonları" sırasında Rohingya azınlığına karşı işlediği soykırım eylemlerinden en ciddi devlet suçlarıyla mücadelede kritik bir sınav olarak görüldüğüne hükmetti. Daha önce hiçbir devleti soykırımdan sorumlu bulmayan uluslararası adalet divanının (UAD) kararı, yedi yıllık hukuk mücadelesini sona erdiriyor ve tüm devlet suçlarının en ciddisiyle mücadelede kritik bir küresel sınav olarak görülüyor. UAD başkanı Yuji Iwasawa, kararın okunması sırasında şunları söyledi: "Mahkeme, Myanmar'ın Myanmar'daki Rohingya nüfusunun önemli bir bölümünü yok etme niyetiyle soykırım sözleşmesi kapsamına giren eylemlerde bulunduğuna tamamen ikna olmuştur."
Myanmar ordusunun 2016-2017'de yürüttüğü bir kampanya, çoğunluğu Müslüman olan 700.000'den fazla Rohingya'yı sınırı geçerek Bangladeş'e kaçmaya zorladı; mülteciler yetişkinlere ve çocuklara yönelik toplu katliamlar, toplu tecavüzler ve yakılan köylerle ilgili hikayelerle geldi. Hükümetler, BM mahkemesinin bulunduğu Hollanda'nın Lahey kentinde verilen kararı endişeyle bekliyor. Bunun nedeni kısmen, kararın soykırım iddiaları, özellikle de İsrail'e karşı yüksek profilli bir dava için emsal teşkil etmesi. 1948 tarihli BM sözleşmesiyle Nazi Holokostu'ndan sonra tanımlanan soykırımın kanıtlanması savaş suçlarından daha zordur çünkü ulusal, etnik, ırksal veya dini bir grubu yok etmeye yönelik özel bir "niyet"in kanıtını gerektirir.
Myanmar'ın davası, Myanmar'da hayatta kalanlar adına Müslüman çoğunluğa sahip bir eyalet olan Gambiya tarafından gündeme getirildi. Bu iddialar, Rakhine eyaletine yapılan saldırılar sırasında, kaçarken insanları vurarak öldürme ve geri dönüşlerini engelleme dahil, grubu yok etme girişimlerini gösteren soykırım ifadelerine ve "davranış kalıplarına" dayanıyordu. Ocak ayında ICJ, Bangladeş'teki kamplardan seyahat eden hayatta kalanların görüşlerini almak için kapalı oturumlar düzenledi. Dünyanın en büyük mülteci yerleşiminde 1 milyondan fazla Rohingya hâlâ yaşıyor ve Budist çoğunluğun yaşadığı Myanmar'da 600.000'den az kişinin kaldığı tahmin ediliyor. Bangladeş'e kaçan mülteciler Guardian'a 2017'de Tula Toli köyünde yaşanan katliamı anlattı; hayatta kalanlar sivillerin sistematik olarak vurulduğunu, toplu mezarları ve çocukların nehirde boğulduğunu anlattı. Daha sonra uydu görüntülerinin yakıldığını gösterdiği bu köy, insan hakları araştırmacıları tarafından analiz edilen ve soykırım iddiası ortaya koyan birkaç köyden biriydi.
Duruşmalar sırasında Gambiya adalet bakanı Dawda Jallow mahkemeye davanın "uluslararası hukukun ezoterik meseleleriyle ilgili" olmadığını söyledi. Jallow, "Bu gerçek insanlar, gerçek hikayeler ve gerçek bir grup insanla ilgili" dedi. "Myanmar Rohingyaları. Yok edilmek üzere hedef alındılar." Hukuk uzmanları, Perşembe günkü kararı soykırım değerlendirmelerinde cinsel şiddet açısından önemli bir test olarak görüyor; çünkü sözleşme, suçun "doğumları engelleme" niyetiyle yapılan eylemleri içerebileceğini söylüyor. Müfettişler, toplu tecavüzlerin ve askerlerin kadınların cinsel organlarını kestiğine dair hikayelerin üremeyi durdurmak için kasıtlı ve sistematik olarak gerçekleştirildiğini söyledi. Myanmar soykırım yaptığını reddetti ve eylemlerinin gerilla tarzı saldırılar düzenleyen Rohingya militan grubunu hedef aldığını iddia etti. Ordusu kitlesel “temizleme operasyonlarıyla” karşılık verdi.
2016-2017 saldırıları sırasında orduya başkanlık eden ülkenin lideri Min Aung Hlaing'in, UAD gibi devletleri değil bireyleri yargılayan uluslararası ceza mahkemesinden (ICC) bekleyen bir tutuklama emri var.