Uluslararası Avrasya Matbuat Fonu'nun (BAMF) BM Zorla Kaybedilmeler Komitesi'ne sunduğu alternatif raporda dile getirilen bir dizi önemli husus, Komitenin Ermenistan hakkındaki nihai gözlem ve tavsiyelerinde yer aldı.
APA'nın haberine göre, bunu BAMF Başkanı Umud Mirzəyev, BM Zorla Kaybedilmeler Komitesi'nin Ermenistan tarafından sunulan ek bilgilere dayanarak kabul ettiği nihai belgeyi değerlendirirken belirtti.
Umud Mirzəyev, Komitenin 24 Eylül 2026 tarihli nihai belgesinin BAMF tarafından sunulan alternatif rapor ve Cenevre'de Azerbaycan sivil toplum temsilcileri tarafından dile getirilen konularla karşılaştırılmasının önemli sonuçları ortaya çıkardığını kaydetti:
“Bizim için asıl mesele sadece alternatif raporun BM platformunda yayımlanması değilmişti. Amacımız, on yıllardır akıbeti meçhul olan Azerbaycanlıların, özellikle de çocukların kaderini uluslararası hukuk zemininde yeniden gündeme getirmek ve Ermenistan karşısında somut sorular sorulmasını sağlamaktı. Bu açıdan Komitenin nihai belgesinde yer alan hükümler son derece önemlidir."
BAMF Başkanı, Fonun alternatif raporunda temel odak noktasının Birinci Karabağ Savaşı sırasında esir ve rehin alınan, sonrasında akıbeti bilinmeyen Azerbaycan vatandaşları, özellikle de kayıp olarak kayıtlı 71 çocuk olduğunu bildirdi. Raporda, bu şahısların akıbetinin belirlenmesi, olası zorla kaybetme vakalarının soruşturulması, toplu mezarlar hakkında bilgilerin açıklanması, insan kalıntılarının kimlik tespiti ve Ermenistan'ın Azerbaycan ile işbirliği yapması konuları gündeme getirilmişti.
BAMF'ın raporu ve eki, BM'nin resmi veri tabanında sırasıyla INT/CED/NGO/ARM/69875 ve INT/CED/NGO/ARM/69876 numaralarıyla kayıt altına alınmıştır.
Umud Mirzəyev'in ifadesine göre, Komitenin nihai belgesinde bu meselelerin bir dizi önemli yönüyle yansıtılması özel bir önem taşımaktadır.
Komite, Karabağ çatışması bağlamında askerler ve siviller, özellikle kadınlar ve çocuklarla ilgili zorla kaybetme iddialarının soruşturulmasında ve cezai takibatlarda ilerleme kaydedilmemesinden duyduğu endişeyi dile getirmektedir. Ermenistan'a, olayların zamanından, yerinden ve koşullarından bağımsız olarak, resmi bir şikayet bulunmasa bile tüm bu iddiaların kapsamlı, etkili ve tarafsız bir şekilde soruşturulması tavsiye edilmektedir.
Belgede, muhtemel suçluların uyruğuna bakılmaksızın sorumlu tutulması, kayıp şahsın akıbeti belirlenene kadar arama ve soruşturmaların sürdürülmesi, ailelerin süreç hakkında düzenli olarak bilgilendirilmesi gibi hususlar da yer buldu.
Umud Mirzəyev, Komitenin toplu mezarlarla ilgili tutumunu özellikle önemli bulduğunu belirtti:
“Dikkat çekici noktalardan biri, nihai belgede Azerbaycan Esir ve Kayıp, Rehin Alınmış Vatandaşlar Devlet Komisyonu'nun verilerine atıfta bulunulması ve işgalden kurtarılan bölgelerde 32 toplu mezarın tespit edildiğinin belirtilmesidir. Komite aynı zamanda insan kalıntılarının bulunması ve kimlik tespiti sürecinin hızlandırılmasını, yeni defin yerlerinin belirlenmesini ve mevcut mezarların soruşturulmasını tavsiye etmektedir. Ayrıca devlet sırrının korunması argümanının, kayıpların aranmasına ve insan kalıntılarının tespit edilmesine engel olmaması gerektiği ifade edilmektedir."
BAMF Başkanı, nihai belgenin önemli yönlerinden birinin de Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki doğrudan işbirliğiyle ilgili olduğunu vurguladı. Komite, iki ülke arasında bilgi ve delil mübad