AB liderlerinin bloğun dış politika şefini Rusya barış görüşmelerine yönelik müzakere kadrosunun dışında bırakma kararı, ulusal bölge savaşlarının Brüksel'in küresel hedeflerini nasıl baltaladığını ortaya koyuyor Anlamayın Bu Avrupa gelen kutunuza mı teslim edildi? Buradan kaydolun Bize defalarca AB'nin küresel bir oyuncu, kendi dış ve güvenlik politikalarını şekillendirebilecek veya en azından dünya sahnesinde açık ve net bir sesle konuşabilen jeopolitik ağır siklet olmayı istediği (ve buna ihtiyaç duyduğu) söylendi. Geçtiğimiz Cuma günü Dublin'de düzenlenen ve liderlerin, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşa (AB'nin onlarca yıldır karşılaştığı en ağır güvenlik krizi) son verilmesini amaçlayan görüşmelerde bloğu kimin temsil etmesi gerektiğini tartıştığı zirve, yakın zamanda böyle bir ses bulmanın pek mümkün olmadığını bir kez daha gösterdi. AB'nin bir baş diplomatı var: Adı Kaja Kallas, eski bir Estonya başbakanı ve 2024'te AB'nin Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ve Avrupa Komisyonu başkan yardımcılığına atandı.
Teorik olarak Kallas'ın bu daha iddialı Avrupa'yı temsil etmesi gerekiyor. Ancak ABD'nin aracılık ettiği görüşmeler hızlandıkça, AB liderleri -Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy'nin bloğun tek bir müzakereci görevlendirmesi yönündeki çağrılarına rağmen- onu odanın dışında tuttu. Bunun yerine, ABD'li müzakereciler Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın yanı sıra Avrupa, yedi güçlü bir ekip tarafından temsil ediliyor: Avrupa Konseyi başkanı António Costa, Komisyon başkanı Ursula von der Leyen ve NATO ile birlikte çalışan E5 güçlerinin temsilcileri: Fransa, Almanya, İngiltere, Polonya ve İtalya. Kağıt üzerinde Kallas'ın iş tanımı basit ve iki yönlüdür. Ulusal dışişleri bakanlarının ortak AB dış politikası, yaptırımlar ve kriz tepkileri üzerinde anlaşmaya varmak için bir araya geldiği aylık karar alma forumu olan Dışişleri Konseyi'ne başkanlık ediyor.
Aynı zamanda, bloğun daimi diplomatik teşkilatı ve fiili dışişleri bakanlığı olan ve memurlardan ve dünya çapında günlük AB diplomasisini sahada yürüten 140'tan fazla büyükelçilikten oluşan Avrupa Dış Eylem Hizmetini (EEAS) yönetiyor. Uygulamada, AB dış politikasının yüzü olmak; 2009'daki Lizbon Antlaşması ile Henry Kissinger'ın uydurma da olsa meşhur sorusuna yanıt vermek için yaratılan bir rol: "Avrupa ile konuşmak istediğimde kimi arayacağım?" – bir yorumcunun belirttiği gibi “zehirli bir kadehtir”. Brüksel'den Jennifer Rankin bana şunları söylüyor: "Kişisel olarak Kallas'ın imkansız bir işi olduğunu düşünüyorum: dış politika konusunda sıklıkla fikir ayrılığına düşen ve bu konudaki gerçek karar alma sürecini AB'ye bırakmak istemeyen 27 üye devletin tutumlarını temsil etmek." Eleştirmenlerin bazı AB ulusal liderleriyle tamamen aynı türden güç biriktirme ve merkezileştirme içgüdülerini paylaşmakla suçladığı Kallas ve von der Leyen arasındaki ilişkiler özellikle zor oldu.
Bu sürtüşme, Brüksel'de bloğun tüm diplomatik hizmetinin elden geçirilmesi, EEAS'ın bazı bölümlerinin ve kilit dış politika yetkilerinin doğrudan Komisyon başkanının yetki alanına dahil edilmesi yönündeki aktif tekliflerle daha da kötüleşti. Cuma günü, Dublin zirvesi toplandığında Kallas netti: Liderler, Rusya ile müzakerelerin yapılması gerektiğinin açık olduğu 2024 yılında "Avrupa'yı dış politika ve güvenlik politikasında temsil eden kişinin benim olduğu konusunda" anlaşmışlardı. Ancak Costa Dublin'de bloğun müzakerecilerini açıkladığında Kallas aralarında değildi. Peki neden 27 başkent bu iş için işe aldıkları kişiyi atladı? Diplomatik turlarda üç açıklama yapılıyor. İlk olarak, birçok Batı Avrupa başkenti de Estonya elçisini aynı şekilde görüyor