Taslak anlaşmadan bu yana kaydedilen çok az ilerleme işareti, ülkelerin gezegenin ısınmasını durdurmak için ne yapmak istediklerine dair anlaşmazlıkları ortaya çıkardı. Delegeler bu sabah gri bir gökyüzü altında Cop31 konferans merkezine geldiler ve hafif bir çiseleyen yağmur altındaydılar. Hava durumu doğrudan bir okuldaki yaratıcı yazıdan çıkmış gibi olabilirdi, çünkü bunlar BM iklim görüşmelerinin ciddileştiği son günler. Pazartesi günü “örtü kararının” kaotik ve beklenmedik ilk taslağının yayınlanmasından bu yana Antalya'da ilerleme yavaş oldu. Hikâyenin ne olduğunu anlamak zor oldu. Önceki Polislerin aksine, takip edilecek manşet kapma girişimi yok. 35'e 35 elektrifikasyon projesi cazibeden yoksun. “Uygulama Polisi” olma sözü yerine getirilmedi.
Ancak ayrımlar açıktı. Her zamanki gibi benzer çizgideler. İklim çöküşünün faturasını kim ödeyecek? Burada konuştuğum gelişmekte olan dünyanın tüm delegeleri, iklim finansmanının en önemli konu olduğunu söylüyor. Tüm tartışmalara yansıyor. Halihazırda borç kriziyle karşı karşıya olan gelişmekte olan ülkeler, daha zengin ülkelerden kamu finansmanı istiyor. Ancak zengin ülkeler kendi borç sorunlarının, iç krizlerinin ve daha fazla askeri harcama gerektiren güvenlik sorunlarının olduğunu söylüyor. Partiler arasındaki uçurumu kapatmanın yollarını bulmak cumhurbaşkanına kalmış. Başkanlıklar genellikle bunu üst düzey delegelerin (çoğunlukla bakanların) bir çözüm bulmak için bir araya geldiği gayri resmi müzakereler düzenleyerek yapar. Bu, Güney Afrika başkanlığının Xhosa dilinde kabile büyüklerinin toplanması anlamına gelen "indabas"ı sahnelediği Durban Cop17'ye kadar uzanıyor. Geçen yıl Brezilya'da, Guarani kökenli bir kelime olan mutirão Brezilya Portekizcesine dahil edilmişti.
Bu yıl iklim diplomatları divanda bir araya gelecek. Türkiye'nin COP31 başkanlığının 2035 yılına kadar %35 elektriğe geçiş yönünde belirlediği temel önceliklerden biri olan küresel elektrifikasyon taahhüdüne ilişkin tartışma, bunun yenilenebilir enerjiye bağlanması gerekip gerekmediği konusundaki köklü bölünmelerle devam ediyor. Taraflar, hâlâ fosil yakıtlara büyük ölçüde bağlı olan şebekeler için bile verimliliğin artırılmasının ve emisyonların azaltılmasının bu taahhüdü yerine getirmek için yeterli olup olmadığı konusunda tartışırken, enerjiye aç veri merkezleri inşa etme telaşının ilerlemeyi sekteye uğratabileceğine dair endişeler de artıyor. Ev sahibi ülke gözünü sadece elektrifikasyonu genişletmeye değil, aynı zamanda enerji üretme potansiyelini de önemli ölçüde artırmaya dikmiş durumda: Türkiye önümüzdeki on yılda veri merkezleri için bölgesel merkez olmak istiyor ve bu da çok daha fazla kapasite gerektirecek.
Türkiye'nin veri merkezi pazarı halihazırda hızlı bir büyüme planlıyor ve inşaatın İstanbul'da devam etmesi planlanıyor. Bu yılın başlarında yayınlanan bir piyasa analizi, 2025 ile 2031 yılları arasında 715 milyon dolardan 1,79 milyar dolara önemli bir büyüme öngörüyordu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bu yılki Türkiye Yapay Zeka Zirvesi'nde ülkenin veri merkezi kapasitesini 2030 yılına kadar en az 1 gigawatt'a çıkaracağına söz vererek, kamu yatırım projelerinin en az %2'sini yapay zeka projelerine ayıracağının sözünü verdi. Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, 5 Kasım'da, uluslararası iklim zirvesinden hemen önce, 2040 yılına kadar 500 milyar dolarlık enerji yatırımı planını açıkladı; bu planın 330 milyar doları elektrifikasyon hedeflerini de içeriyor. Bu plan aynı zamanda veri merkezlerinin aynı zaman diliminde ilave 55 terawatt-saat (TWh) elektrik talebi üreteceğini de öngörüyor. Türkiye, enerji tüketiminin yanı sıra yenilenebilir enerji kaynaklarını da ölçeklendirmeyi umut ederken, Kıdemli Uzman ve C Koordinatörü Ümit Şahin