Amerikan ve diğer uluslararası güçlerin Irak'tan çekilmesi, ABD-İran savaşı sürecindeki en zor ve tehlikeli anlardan birinde gerçekleşiyor.
Geçtiğimiz on yıl boyunca Iraklı siyasi güçler ve kurumlar, Irak'ın egemenliğini ve karar alma mekanizmalarının bağımsızlığını korumaya çalıştılar. Amerikalıların ayrılmasıyla birlikte İran şimdi bu boşluğu doldurmaya çalışıyor. Tahran'ın projesine dair kanıtlar, Bağdat'taki karar alma süreçlerini kontrol etmeyi ve askeri, güvenlik aygıtı ile parlamento dahil olmak üzere devletin kilit kurumlarına hakim olmayı amaçladığını gösteriyor.
ABD güçlerinin çekilmesiyle birlikte Irak halkı, koşullar ve bağlamlardaki farklılıklara rağmen, Afganistan ve Somali'de benzer çekilmelerin ardından yaşananları hatırlatan bir güvenlik ve siyasi boşluk riskiyle karşı karşıya.
İran, Lübnan'daki Hizbullah ve Yemen'deki Husiler gibi, devlet yapısının dışında ancak kendi kontrolü altında paralel güçler yaratarak hedef aldığı devletlerin karar alma mekanizmalarını kontrol etme modellerine sahip. Irak artık bağımsızlığını ve egemenliğini koruma mücadelesiyle karşı karşıyadır.
Sırada ne olabileceği, Iraklıların çoğunluğunun yanı sıra Suriye, Suudi Arabistan, Ürdün ve Kuveyt dahil komşu ülkeler için de bir endişe kaynağıdır.
İran artık boşluğu doldurmaya çalışacak
Abdulrahman Al-Rashed
Iraklı vatandaşların siyasi eğilimleri veya aidiyetleri ne olursa olsun yapacakları seçimler, onların, çocuklarının ve ülkenin geleceğini belirleyecektir. Irak, Tahran'ın hakimiyetinin başarısızlığa, iflasa ve kaosa katkıda bulunduğu Lübnan ve Yemen gibi mi olmak istiyor? Yoksa Arap ve Türk komşuları gibi istikrarlı ve ekonomik açıdan başarılı bir ülke mi olmak istiyor?
İran nüfuzunun oluşturduğu tehlikeden çıkış yolu halılar ve safranla döşenmemiş olabilir. Irak devletinin egemenliğini savunmada samimiyet ve kararlılık gerektirir. İran, bu tür nüfuzu reddeden geniş bir Irak mutabakatı sezdiğinde Irak'a egemen olamayacağını anlayacaktır. Zengin komşusuna yönelik emellerine rağmen Tahran, nihayetinde Irak halkının çoğunluğunun düşmanı olmak istemez.
Başbakan Ali El-Zeydi'nin silah bulundurma yetkisinin yalnızca devlete verilmesi çağrısıyla cesurca başlattığı hamle, Irak'ın güvenlik omurgasını güçlendirmeye yönelik çok önemli bir ilk adımdır ve ülkenin istikrarının anahtarı olacaktır.
Irak'ın acil ihtiyaçları arasında, dış etkiyi azaltacak şekilde dünyaya açık, çeşitlendirilmiş bir ekonominin inşa edilmesi yer almaktadır. El-Zeydi'nin de belirttiği gibi Irak'ın geleceği, milislerin yönettiği veya dış yardıma bağımlı bir ülke değil, başarılı bir ekonomik güç olmaktan geçmektedir. Ekonomik güç, Irak'ı çıkarlarına tabi bir muz cumhuriyetine dönüştürmek yerine ekonomik bir ortak olabilecek İran dahil bölgesel güçlerle ilişkilerde dengeleyici bir güç görevi görür.
ABD'nin çekilmesini takip eden dönem, henüz tam olarak kapanmamış iç yaraların sarılmasını ve mezhepsel ya da bölgesel nüfuz için rekabet etmek yerine anayasaya, sınırlara ve egemenliğe saygı gibi ulusal ilkeler üzerinde uzlaşmak için diyalog masasına dönülmesini gerektirecektir. Milis gücü aracılığıyla İran'a güvenmekte acele etmek, mezhepsel ve bölgesel güçleri uyandıracak ve ülkeyi yeni bir şiddet sarmalına sürükleyecektir.
Bölgesel ilişkiler de kritik bir rol oynamaktadır
Abdulrahman Al-Rashed
Başbakan Irak'ı sadece dört aydır yönetmesine rağmen şimdiden...