You don’t have any Active Subscription.
Subscribed with another email? Logout and Login with that one.
Account subscription benefits alongside Premium Stories, Editorials, Opinions and more. Unlock these with Subscription
Updated- October 02, 2026 04:04 pm IST
Debanjan Roy'un ‘Gandhi ve Dizüstü Bilgisayar’ adlı yerleştirmesi. | Fotoğraf Kredisi: Tuli Hindistan Araştırmaları Merkezi İzniyle
Son otuz yıldır lise öğrencilerine ders veren bir eğitimci olarak, öğretmenlerin toplumsal ahlaktaki değişimleri çoğu kişiden daha yakından gözlemlediğini sıklıkla söylerim. Ne de olsa gençler, toplumun ‘maden ocağındaki kanaryaları’ gibidir ve genellikle etraflarında gerçekleşen daha derin değişimleri ilk yansıtanlardır.
Böyle bir değişimin rahatsız edici bir görüntüsüne üç yıl önce, oditoryumu dolduran 9. sınıf öğrencilerine Richard Attenborough’un 1980 yapımı Gandhi film izlettiğimde şahit oldum. Film, Mahatma Gandhi'nin suikastıyla başlar ve Godse frail yaşlı adama üç kurşun sıkarken, karanlık salondaki öğrenciler alkışlamaya, tezahürat yapmaya ve ıslık çalarak beni şoke etmeye başladı.
O akşam, tüm öğrencilere bir e-posta göndererek bir cinayeti alkışlamanın neden doğru olduğunu düşündüklerini sordum. Birçoğu geri dönüp özür diledi, yaşananlardan utandıklarını ve sadece anın heyecanına kapıldıklarını söyledi. Ancak birkaçı, tezahüratlara öncülük ettiklerini gururle itiraf ederek, “Gandhi kötü bir adamdı ve vurulmayı hak etti” dedi. Yine de azınlıkta olmaları beni teselli etti.
Okul müdürü, öğrencilerin bu davranışından ne kadar rahatsız olduysa, filmi 8. sınıflara da izletmem konusunda ısrar etti. Bir kez daha, birkaç öğrenci suikast sahnesinde laf attı ve alkışladı. Filmi durdurup, sevdikleri yaşlı birinin başına benzer bir şey gelse ne hissedeceklerini sordum.
Ardından meşhur ‘iğne atılsa yere düşer’ sessizliği geldi. Ne demek istediğimi anlamışlardı.
Film bittikten sonra onlara, günümüzde hala Gandhian tarzı bir devrim başlatıp kazanmanın mümkün olup olmadığını sordum. Öğrenciler emin olamadılar ve bu yüzden onlara, Delhi sınırında 2020-2021 yıllarında bir yıl süren, barışçıl ve cesur çiftçi protestosundan çektiğim video görüntülerini gösterdim. Bu protesto, Modi hükümetinin tek taraflı olarak geçirdiği tartışmalı üç pro-korporat tarım yasasını yürürlükten kaldırmasıyla sonuçlanmıştı.
Çiftçilerin birçoğuyla röportaj yapmıştım; bunlardan biri kameraya şunları söylemişti: “Bizi dövebilirler, sakatlayabilirler ya da vurabilirler. Darbeleri yiyeceğiz ama karşılık vermeyeceğiz. Bu yasalar yürürlükten kaldırılana kadar burada oturacağız.”
Bu noktada bir öğrenci ayağa fırlayıp heyecanla bağırdı: “Gandhi zinda hai!” (Gandhi yaşıyor).
Çiftçi protestosu gibi bir Gandhi hareketini en azından kendi ömrümüz boyunca bir daha asla göremeyeceğimizi düşünen bizler, Z Kuşağı birkaç ay önce Jantar Mantar'da kamp kurup Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan istifa edene kadar oradan ayrılmayı reddettiğinde neşeyle şaşırdık.
Abhijeet Dipke ve kurduğu Cockroach Janta Party, karşı taraf ne yaparsa yaptsın direnişlerinin şiddetsiz olacağını defalarca vurguladı. Ve devlet 20 Temmuz'da protestoculara karşı vahşi ve korkunç bir şiddet sergilese bile, Z Kuşağı aynı akşam daha kalabalık bir şekilde protesto alanına geri döndü ve Pradhan istifa edene kadar orada kaldı.
Z Kuşağı'nın geri adım atmayı reddetmesi bana Gandhi filmindeki Dandi yürüyüşü sahnesini hatırlattı; orada satyagraha (hakikat savunucusu) olan satırlar dolusu insan, tuz tavalarına girmeye çalışırken polis darbelerine göğüs gererek ilerlemişti