Son haftalarda yaşanan, birbiriyle bağlantılı olmasa da karşılıklı etkileşim içindeki iki gelişme, Hindistan'ın seçim demokrasisinin mekanizmalarına duyulan güveni garanti altına almanın kritik zorunluluğunu yeniden ön plana çıkardı. Bunlardan birincisi ve kuşkusuz daha önemlisi, The Indian Express'in, Yüksek Seçim Kurulu Başkanı (CEC) ile bazı üst düzey Seçim Komisyonu yetkililerinin seçme hakkını zayıflatır görünen eylemlerine ilişkin haberleriydi. Görünüşe bakılırsa bu eylemler, diğer Seçim Komiserlerinin dahi tepkisini çekmişti. Diğer gelişme ise, Yüksek Mahkeme daire divanının bölünmüş bir kararıydı; bu kararda hakimlerden biri Mahkeme'nin Mart 2023 tarihli kararının altını çizerek, yürütmenin CEC ve seçim komiserlerinin atanmasında münhasır yetkilere sahip olamayacağını vurguladı. (Ayrıca Bakınız | Vicdanın çağrısı ve buna uymaktan duyulan korku, yazan: Şerh düşen Seçim Komiseri, Makale 324)
Anayasa'nın 324. Maddesi, ulusal ve eyalet seçimlerinin denetimini Hindistan Seçim Komisyonu'na (ECI) verir ancak CEC ve komiserlerin nasıl atanacağına karar vermeyi Parlamento'ya bırakır. Yaklaşık 75 yıldır herhangi bir yasa çıkarılmadığından, yürütme organı bu anayasal boşluğu doldurmuş ve Mart 2023'te Yüksek Mahkeme'nin bu atamalar üzerindeki münhasır yürütme kontrolüne karşı çıkan kararına kadar CEC ile komiserleri atamıştır. Buna istinaden, bir yasa çıkarılana kadar Yüksek Mahkeme, CEC ve komiserleri atamak üzere bir seçici kurul oluşturmuştur. Bu kurul Başbakan, Lok Sabha'daki Muhalefet Lideri ve Hindistan Başyargıcı'ndan oluşacaktı. 2023'ün sonunda Parlamento bu konuyu düzenleyen ve Başyargıç'ı dışarıda bırakıp üç üyelik seçici kurula bir kabine bakanını dahil eden bir yasa çıkardı. Kabine sekreteri, kararları çoğunluk oyuyla alınacak olan kurul için adaylardan oluşan kısa bir liste hazırlayacaktı. Muhteşem yargıç da dahil olmak üzere pek çok kişi için bu durum, kabine bakanının başbakandan farklı düşünmesinin pek olası olmadığını ve bunun da seçici kurulu açıkça hükümetin lehine eğdiğini göz önüne alarak Mart 2023 kararıyla uyuşmuyordu.
Seçim sürecinin dümenindeki isimler olan CEC ve seçim komiserlerinin tarafsızlıklarından olabildiğince arınmış ve adaletle hareket etmelerini sağlayacak kurumsal düzenlemeler Hindistan için kilit önem taşımaktadır. Bunun için, hükümetin ve muhalefetin CEC ve seçim komiseri seçim sürecinde aynı sayfada yer alması kritik bir bileşen gibi görünmektedir - bu yalnızca iki partili bir seçim organının oluşturulmasında değil, aynı zamanda sonuçların iki partili bir mutabakatı yansıtmasını sağlamada da önem arz etmektedir. BM Güvenlik Konseyi'nin BM Genel Sekreteri'ni seçme prosedüründen bir ders çıkarılabilir; veto yetkisine sahip beş Daimi Üye'den hiçbiri seçime itiraz etmemelidir. Bu durum, seçilen adayın her zaman en iyi teknik niteliklere sahip kişi olmayabileceği, ancak P-5 üyelerinin hiçbiri tarafından güvensizlik duyulmayan biri olduğu anlamına gelebilir. Tam güven elbette ki idealdir, ancak ütopik olasılığı göz önüne alındığında, güvensizliği ortadan kaldırmak belki de en iyi seçenektir.
Anayasa, Seçim Komisyonu'na seçimlerin "denetimini" emanet etmiştir. Yıllar boyunca bu durum, ECI için belirli üstün idari yetkiler anlamına gelmiştir. Bu tür sorumluluklar, kurumu yönetenlerin muhakeme yeteneğini ve tecrübesini gerektirir. Bu nedenle geçmişte bürokraside üst düzey pozisyonlarda bulunanlar seçilmiştir. Bu durum aynı zamanda toplumsal normlarımızda göz ardı edilemeyecek bir husus olan kıdem ilkesiyle de uyuşmaktadır. Kıdem ilkesine saygı gösterme zorunluluğu, komitenin Başyargıç başkanlığında ve bir Birlik...