Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Gezi davası kapsamında 18 yıl hapis cezasına çarptırılan ve 2023'te Hatay milletvekili seçilmesine rağmen cezaevinden tahliye edilmeyen Şerafettin Can Atalay'ın başvurusunda Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni ihlal ettiğine hükmetti.AİHM'nin 17 Kasım Salı günü açıkladığı kararda, Atalay'ın tutukluluğunun sürdürülmesinin özgürlük ve güvenlik hakkını ihlal ettiği belirtildi. Mahkeme ayrıca, Atalay'ın milletvekili seçilmesine rağmen Meclis'teki görevini yerine getirememesi ve milletvekilliğinin düşürülmesi nedeniyle seçilme hakkının da ihlal edildiğine karar verdi.Mahkeme, Türkiye'nin Atalay'ın tutukluluğuna son vermek ve derhal serbest bırakılmasını sağlamak için gerekli tüm adımları atması gerektiğini belirtti. Kararda, Atalay'ın milletvekili sıfatıyla Meclis'teki görevine başlamasına ve parlamenter faaliyetlerini yerine getirmesine de imkân tanınması istendi.AYM kararlarının uygulanmaması da ihlal sayıldıAtalay, 14 Mayıs 2023 genel seçimlerinde Türkiye İşçi Partisi'nden (TİP) Hatay milletvekili seçilmişti. Seçimin ardından dokunulmazlıktan yararlanması ve tahliye edilmesi gerektiğini savunan Atalay'ın başvurusu üzerine Yargıtay 3. Ceza Dairesi, milletvekili dokunulmazlığı kapsamına girmediği gerekçesiyle tahliye talebini reddetmişti.Anayasa Mahkemesi (AYM) ise Ekim 2023'te Atalay'ın kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ile seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkının ihlal edildiğine hükmetmiş, tahliyesi ve yargılamanın durdurulması yönünde karar vermişti. AYM, Aralık 2023'te verdiği ikinci kararda da önceki kararının uygulanmaması nedeniyle hak ihlali tespit etmişti.Ancak Yargıtay 3. Ceza Dairesi, AYM kararlarını uygulamayı reddetmişti. Daire, Atalay'ın milletvekili dokunulmazlığından yararlanamayacağı yönündeki değerlendirmesini yineleyerek dosyayı TBMM'ye göndermişti. Yargıtay kararının Genel Kurul'da okunmasının ardından Atalay'ın milletvekilliği 30 Ocak 2024'te düşürülmüştü.AİHM, kararında AYM'nin bireysel başvuru kapsamında verdiği kararların bağlayıcı olduğuna dikkat çekti. Mahkeme, AYM'nin Atalay'ın tutukluluğunun hukuka aykırı olduğu yönündeki tespitlerine rağmen bu kararların uygulanmaması nedeniyle tahliyesini sağlayabilecek etkili bir yargısal inceleme mekanizmasının işletilmediğine hükmetti.Mahkeme, bu değerlendirmenin AYM'ye bireysel başvuru yolunun genel olarak etkisiz olduğu anlamına gelmediğini, yalnızca Atalay'ın davasındaki özel koşullarla sınırlı olduğunu da vurguladı.AİHM: Atalay'ı susturma ve çoğulculuğu engelleme amacı güdüldüKararda öne çıkan bir diğer tespit ise Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 18'inci maddesiyle ilgili oldu. Bu madde, sözleşmede güvence altına alınan haklara getirilen kısıtlamaların öngörülen amaçlar dışında kullanılmasını yasaklıyor.AİHM, Atalay'ın milletvekili dokunulmazlığından yararlanmasının engellenmesi ve AYM kararlarına rağmen tutukluluğunun sürdürülmesinin, onu susturma ve çoğulculuğu engelleme yönünde başka bir amaç taşıdığı sonucuna vardı.Mahkeme, bu durumun insan hakları savunucularının çalışmaları üzerinde caydırıcı bir etki yaratma riski taşıdığına da dikkat çekti.32 bin 500 euro tazminata hükmedildiAİHM, Türkiye'nin Atalay'a manevi tazminat olarak 32 bin 500 euro ödemesine hükmetti. Ödemenin, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde yapılması gerekiyor.Karar, AİHM İkinci Dairesi tarafından altı üyenin oyuyla alındı. Yargıç Saadet Yüksel ise kısmen karşı oy kullandı. Yüksel, AYM kararlarının uygulanmaması nedeniyle Sözleşme
Küresel Brifing Yükleniyor...
Dünya basınından Türkiye ve küresel merkez bankaları hakkındaki en kritik 24 saatlik gelişmeler özetleniyor.