95.000'den fazla kişi üzerinde gerçekleştirilen araştırma, daha uzun REM evresi ve daha derin uykunun 83 hastalık riskinin azalmasıyla ilişkili olduğunu, daha kısa ve düzensiz uykunun yanı sıra gece boyunca daha uzun uyanıklık sürelerinin daha yüksek bazı sağlık sorunları riskiyle ilişkili olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar, Birleşik Krallık Biobank veri tabanındaki 95.559 katılımcının verilerini analiz etti. Katılımcıların ortalama yaşı 56 idi ve yaklaşık yüzde 56'sı kadındı. Yedi gün yedi gece boyunca bileklerine hareketlerini kaydeden bir cihaz taktılar. Algoritma, bu kayıtlara dayanarak katılımcıların toplamda ne kadar uyuduklarını, uykunun belirli aşamalarında ne kadar zaman harcadıklarını ve ilk kez uykuya daldıktan sonra ne kadar uyanık kaldıklarını tahmin etti. Araştırmacılar ayrıca uykularının geceden geceye ne kadar değiştiğini de hesaba kattı. Daha sonra katılımcıların yaklaşık dokuz yıllık takip süresi boyunca toplanan sağlık verilerini incelediler. PLOS Medicine dergisinde 2026 yılında yayınlanan bir çalışmada uyku düzeninin 1.049 hastalık ve sağlık durumunun ortaya çıkmasıyla ilişkisi incelendi. 156 durum için istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler kaydedildi. Bulgular, araştırmacıların uyku aşamalarına, toplam uyku süresine veya gece boyunca yaşanan kesintilere bakıp bakmadığına bağlı olarak farklılık gösterdi.
REM, hızlı göz hareketleriyle karakterize edilen ve sıklıkla canlı rüyalarla ilişkilendirilen bir uyku aşamasıdır. Bu analizde, yaklaşık 48 dakika daha uzun REM uykusu, 83 hastalık ve sağlık durumu riskinin azalmasıyla ilişkilendirildi. Daha belirgin bağlantılar arasında Parkinson hastalığı, demans, multipl skleroz ve kalp yetmezliği olanlar vardı. Olası açıklamalardan biri henüz tanısı konamayan hastalığın halihazırda uykuyu etkilemesidir. Bu özellikle tanıdan yıllar önce gelişebilen nörodejeneratif hastalıklarda önemlidir. Araştırmacılar, takibin ilk iki yılında konulan teşhisleri analizden çıkardığında, bulguların yaklaşık yüzde 60'ı istatistiksel anlamlılığı korudu.
Bilekteki bir cihaz hareketleri kaydetti ve uyku aşamaları bir algoritma kullanılarak tahmin edildi. Laboratuvar uyku testi ayrıca beyin aktivitesini, göz hareketlerini, nefes almayı ve kas aktivitesini de kaydeder. Bulguları değerlendirirken çalışmanın gözlemsel olduğunu akılda tutmak önemlidir, dolayısıyla REM evresinin uzamasının hastalık riskini etkileyip etkilemeyeceği sorusu hala cevapsızdır.
Derin uykuda geçirilen daha fazla zaman, yedi sağlık durumu riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilendirildi. Bunlar arasında tip 2 diyabet ve majör depresif bozukluk vardı. Hafif uykuda tablo karışıktı; dolayısıyla bazı durumlarda bu aşamanın daha uzun sürmesi daha yüksek riskle, bazılarında ise daha düşük riskle ilişkilendirildi. Daha düzensiz uyku, daha yüksek mide ağrısı, anksiyete bozuklukları ve depresyon riskiyle ilişkilendirildi. Araştırmacılar, katılımcıların ilk kez uykuya daldıktan sonra uyanık geçirdikleri süreyi ayrı ayrı gözlemledi. Daha uzun uyanıklık süreleri, psikoaktif madde bağımlılığı ve zararlı alkol kullanımı da dahil olmak üzere altı durumla ilişkilendirildi. Bu bulgularla birlikte önemli olan soru neyin önce geldiğidir. Anksiyete ve depresyon uykuyu zorlaştırabilir, uykunun bölünmesi de ruh halini etkileyebilir. Bu nedenle günlük yaşamda uykumuzun ne kadar kesintisiz olduğuna ve gün içinde nasıl hissettiğimize dikkat etmekte fayda var.
Analiz edilen 69 durum için tahmin edilen en düşük risk çoğunlukla altı ila sekiz saatlik uyku aralığındaydı. Beş saatten az uyuyan katılımcılar, altı ila sekiz saat uyuyan gruba kıyasla 37 hastalık için daha yüksek risk taşıyordu. Bunlar arasında demans ve kalp yetmezliği de vardı