Başbakan bize Avrupa ile bir sıfırlama istediğini söylemeye hazırlanırken Dışişleri Bakanı kartlarını dikkatlice oynadı. Biz de akıntıya karşı savaşmaya devam ettik, durmadan geçmişe geri döndük. Brexit, sayısız Kâse şövalyesinin hizmetlerine rağmen asla iyileşmeyecek bir yara. 10 yıldan fazla zaman geçti ve politikamız hâlâ AB referandumunun kayan kapılar anıyla belirleniyor. Her şey bizi 2016 yılının o haziran gününe sürüklüyor. Biz ne kadar uzaklaşırsak o kadar yakınlaşıyor. Yalnızca Stephen Hawking'in açıklayabileceği bir şey. Ve sonra sadece kendisine. Geri kalanımız bundan daha akıllı olmazdı.
Çoğunlukla konu hakkında konuşmaktan kaçınmaya çalıştık. En azından kamuoyunda. Bunun kabalık olduğu, ulusal acıya müdahale olduğu düşünülüyor. Özel hayatta çoğu insan artık ülkenin AB'den ayrılmadan önceki durumdan daha kötü durumda olduğunu kabul ediyor. Ancak bu, metanetle katlanılması gereken bir acı ve talihsizliktir. Halk konuşmuştu. Ve insanlar asla yanılamaz. Öyle oldukları zamanlar hariç. Brexit'in en gürültülü amigoları bile kendilerini işin planladıkları gibi gitmediğini mırıldanırken buluyor. Bir şey planladıklarından değil. Bu da sorunun yarısıydı. Referandumdan önce Brexit'le ilgili tüm anlaşma, onun ne anlama gelmesini istiyorsanız o anlama gelmesiydi. Egemenlik. Egemenlik değil. Tek pazardan çıkıyoruz. Tek pazarda kalmak. Gümrük birliğinden çıkıyoruz. Gümrük birliğinden çıkmıyoruz. Herkesin inanabileceği bir Brexit olabilir.
Brexitçiler AB'den ayrılmanın ne anlama geldiğini belirlemeye çalışırken işler ancak referandumdan sonra bozulmaya başladı. Asıl katkısı “Brexit, Brexit demektir” demek olan Theresa May kadar umutsuz bir başbakanı ancak İngiltere seçebilirdi. Kendi yararsızlığının sunağında kurban edildi ve yerine Boris Johnson getirildi. Belki de parlamentodan bir çeşit Brexit anlaşması elde etmek için her zaman bir yalancı ve bir şansçı gerekiyordu. Brexitçiler ancak daha sonra göçü azaltmanın aslında katlanarak artırmak anlamına geldiğini anladılar. Ama artık daha önce söylenemeyeni söylemeye hazır bir başbakanımız var. Andy Burnham'ın pazartesi akşamı Mansion House'da yapacağı konuşmada imparatorun hiçbir kıyafeti olmadığını açıklaması bekleniyor. Hangi şekilde keserseniz kesin, Brexit bir başarısızlıktı. İngiltere şu anda referandum öncesine göre daha kötü durumda. Artık geleneksel İngiliz rezervimizi terk etme zamanı geldi.
Hakikat ve uzlaşma komitesi olmayacaktı. Sadece temiz bir sayfa. Tabula rasa. Kimse kimseyi yargılamayacak. Fazla. Sadece riske girin ve Birleşik Krallık'ın Avrupa ile ilişkisini sıfırlamanın bir yolunu bulmaya çalışın. Halkın istediği her şey olabilir. AB'ye yeniden katılmak. Tek pazar ve gümrük birliği. Ya da sadece öpücükler ve sarılmalar. Halk karar verecekti. Geçen sefer insanların durumu inanılmaz derecede yanlış anladığı göz önüne alındığında, bu pek de rahatlatıcı değildi. Ama ihtiyaçların olması gerekiyor. Bir yerden başlamak lazım.
Unutmayın, herkes tüm çekincelerini bir kenara bırakmaya istekli değildi. BBC Radio 4'ün Today programının sabah 8.10'daki röportajında sunucu Nick Robinson, dışişleri bakanı Ed Miliband'a mümkün olduğu kadar zor anlar yaşatmaya kararlıydı. "Avrupa'ya yaklaşmanın iyi bir fikir olduğunu her aptalın anlayabileceğini sanıyorsun" dedi. Yeniden bir zaman makinesine girmek gibiydi. David Cameron ve Boris'in kabuslarını çağrıştırıyor. Her ikisi de AB'den insani açıdan mümkün olduğu kadar uzak durmamız gerektiğini beyan etti. Hangisi daha çok şunu öneriyor