Mültecilerin, yeni bir hayat inşa etme ve kendilerine ait olana geri dönme isteğiyle farklı şekillerde motive olan karmaşık bireyler olduğu anlayışı çoğu zaman kaybolmuş gibi görünüyor. Yeni bir film farklı, daha gerçekçi bir bakış açısı sunuyor Geçen hafta, Kilimanjaro'nun zirvesine ulaşmaya çalışan dört mülteciyi konu alan Zirveyi Yakala filminin bir gösterimi vardı. Goldsmiths'ten yeni mezun olan bir yüksek lisans mezunu tarafından organize edilen etkinlik, sonrasında benim de başkanlığını üstlendiğim bir panelle düzenlendi. O ve ben, film yapımcısı Arwa Damon'un ne hakkında konuşmak isteyeceğini konuşuyorduk ve mezun Hanya şunları söyledi: "Sanırım onun amacı, mülteci fikrini bir insan olarak yaygınlaştırmak." O kadar sert bir ifadeydi ki ikimiz de gülmeye başladık.
Güncel olayların hikaye anlatımında pek çok mülteci kategorisi vardır. Çaresiz kurban var; suçlu ya da suçlunun gerçekleşmesini bekleyen; kahraman, hayal edilemeyecek zorluklarla mücadele ediyor, ancak bu geriye dönük bir anlatı olma eğiliminde, yani diasporanın ikinci nesil üyelerinin ebeveynleri hakkında konuşması. Herhangi bir nitelik veya özellikten yoksun, yalnızca ev sahibi devletin onları barındırıp barındıramayacağı ve herhangi bir yerde ne kadar kalmalarına izin verilmesi gerektiği üzerinden tartışılan toplu halde mülteciler var. Ancak karmaşık bir insan olarak mülteci, güç ve travmanın bir karışımı, yeni bir hayat inşa etme ve kendi hayatına geri dönme isteğiyle çeşitli şekillerde motive olan - bu, yakın zamanda pek duyduğumu hissetmediğim bir hikaye. Çok az kişi mültecilerin birey olarak, kişilikleri hakkında çok fazla konuşuyor; ancak aynı zamanda deneyimin evrenselliği, size dayatılan ve asla seçilmeyen statü gerçeği de bir kenara atılıyor ya da basitçe görmezden geliniyor.
Yani ana akım hayal gücündeki mülteci, kahraman, kötü adam veya kurban arasında geçiş yapar; ancak bu o kadar da basit değildir. İnsanlar, çocuk mülteciyi mağdurdan başka bir şey olarak tanımlamayı biraz daha zor buluyor; bunun yerine, "çocuk" statüsü sonsuz bir şekilde tartışılıyor, yavaş haber günlerinde magazin dergileri aralıklı olarak 36 yaşındakilerin gençmiş gibi davrandığına dair söylentilerle ortaya çıkıyor.
Bu arada erkek mülteci fikri giderek tamamen siliniyor. Tartışma noktalarınızı GB News'ten alacak olsaydınız, savaş nedeniyle yerinden edilmiş veya otoriter bir rejim tarafından avlanan bir adam diye bir şeyin olmadığını düşünürdünüz; yalnızca evde olması ve savaşması gereken "dövüş çağındaki erkekler" vardır; ya da “farklı kültür” kisvesi altında suç işlemek için Avrupa üzerinden buraya gelen yağmacı adamlar. Bir erkek mülteci öfkelenebilir ama yalnızca antisosyal, sorunlu kişiliğinin bir parçası olarak, asla meşru bir şekilde. Bir kadın mülteci, evi yıkılsa, çocukları öldürülse bile asla öfkelenemez. Sadece üzgün olabilir.
Zirveyi Yakala'nın ardından Shaqayeq (Afganistan'dan), Adnan ve Safa (her ikisi de Suriye'den) ve Tania (Ukrayna'dan) geliyor. Damon daha sonra filmin savaş ve yerinden edilmeyle ilgili olmadığını, doğa ve iyileşmeyle ilgili olduğunu söyledi; ama bu konuda beni en çok etkileyen şey, bir yaralanmanın ne kadar sinir bozucu bir şekilde hayat değiştirebileceğiydi. Safa, Kilimanjaro'nun zirvesine çıkamıyor: Nefes almasını engelleyen korkunç yanık yaralanmalarının kurbanıydı. Adnan keskin nişancı tarafından vuruldu ve göğsünden aşağısı vücudunu kullanamaz duruma geldi. O da zirveye çıkmıyor; Kahramanının yolculuğu aslında dağla ilgili değil, daha çok yardımı kabul etme mücadelesiyle ilgili. 14 yaşında geçirdiği sakatlıktan bu yana geçen on yılı, ihtiyaç duymadığı bir hayat kurmaya çalışarak geçirdi.