İsminin gizli kalmasını isteyen 30'lu yaşlarının ortasındaki bir doktor, DW'ye "Aslında İran'ı 2023'te terk etmeye karar vermiştim" dedi. Kararı, İran'ın sözde ahlak polisi tarafından ülkenin katı kıyafet kurallarını ihlal ettiği iddiasıyla tutuklanan 22 yaşındaki İranlı Kürt kadın Jina Mahsa Amini'nin 2022 yılında polis nezaretinde öldürülmesinin ardından geldi. Amini'nin ölümü geniş çaplı protestolara yol açtı ve yetkililerin İran'ın başörtüsü yasağını uygulamasına karşı çıkan "Kadın, Yaşam, Özgürlük" hareketine ilham verdi. Doktor, ABD-İsrail'in İran'la savaşının sonuçta memleketini terk etme planlarını hızlandırdığını söyledi. Yaz başından beri ailesiyle birlikte Türkiye'de kiralık bir dairede yaşıyor. Oradan Almanya'ya devam etmeyi umuyorlar. Doktor, "Mesleki yeterliliklerimin Almanya'da tanınması iki yıl sürdü. Daha sonra Tahran'daki Alman Büyükelçiliğine randevu için başvurdum" dedi.
"Sonra 2025 yazında 12 günlük savaş patlak verdi. Büyükelçilik kapandı ve hepimiz bir anda belirsizlik içinde kaldık, bundan sonra ne olacağını bilmiyoruz." ABD ve İsrail'in 28 Şubat 2026'da İran'a yeni hava saldırıları başlatmasının ardından, yalnızca artan çatışmadan değil, aynı zamanda iç huzursuzluk ve siyasi istikrarsızlık olasılığından da endişe duydu. "Göç sürecinde karşılaştığımız pek çok kişi gibi biz de öncelikle komşu bir ülkeye taşınmaya karar verdik" dedi. "Planımız üçüncü bir ülkede altı ay kalıp daha sonra oradaki Alman büyükelçiliği aracılığıyla vize başvurusunda bulunmaktı. Bu yüzden ailemle birlikte Türkiye'ye geldik." Türkiye, İran vatandaşlarının 90 güne kadar vizesiz giriş yapmasına izin veren az sayıdaki ülkeden biri. Son çatışmanın başlamasından bu yana binlerce İranlı sınırı geçerek Türkiye'ye geçti. Birçoğu sığınma talebinde bulunmak yerine, ikamet izinleri yoluyla kalışlarını güvence altına almaya çalışıyor.
Resmi Türk istatistiklerine göre, 2025 yılında yaklaşık 100.000 İran vatandaşı burada ikamet ediyordu. Bunların arasında, İran'ın savaşın vurduğu ekonomisinde kendileri için pek bir gelecek görmeyen, Avrupa veya Kuzey Amerika'ya kalıcı olarak yerleşmeyi ümit eden birçok akademisyen ve vasıflı profesyonel var. Geçtiğimiz birkaç ay içinde ABD'nin Körfez'deki İran limanlarına uyguladığı deniz ablukası, petrol ihracatını, ticareti ve hükümet gelirlerini aksattı. Kargaşa, onlarca yıldır süren yaptırımların ve ekonomik kötü yönetimin etkisini artırdı. Bu durum, diğer sorunların yanı sıra, gelirleri ve işleri tehdit ederek, döviz ve hammaddelere erişimi kısıtlayarak çoğu işletmeyi baskı altına aldı. Kötüleşen koşullar, birçok insanın yiyecek, barınma, sağlık ve eğitim masraflarını karşılamakta zorlanmasına neden oldu.
Doktor, Tahran'daki Alman büyükelçiliğindeki durumun son aylarda iyileştiğini söyledi. Başlangıçta Türkiye'ye taşınan ve orada kalabilmek için önemli miktarda para harcayan bekar arkadaşlarından bazıları, yeni vize başvurularını evden yapmak üzere çoktan İran'a döndü. Ancak o ve eşi, tüm zorluklara rağmen orijinal planlarına sadık kalarak Türkiye'de altı aylık ikamet süresinin bitmesini beklemeye karar verdi. "Ailem olmadan Almanya'ya gidemem ve gitmek istemiyorum. Aile birleşimi vizesi almalarının ne kadar süreceğini bilmiyorum" diye açıkladı. "Ve bu arada ne olur bilemiyorum. Her an yeni bir savaş çıkabilir." Yüksek vasıflı profesyonellerin ve öğrencilerin ayrılması, İran toplumunun karşı karşıya olduğu en acil zorluklardan biri haline geldi. Bugün