İran ile ABD arasındaki çatışma, yenilenen düşmanlıklar ile her iki tarafın kırmızı çizgilerine saygı duyan bir çözüm arasında gidip gelirken, Rusya'nın savaşı sona erdirmek için arabuluculuk yapabileceği fikri yeniden su yüzüne çıktı. Halihazırda görev alan yetenekli arabulucuların sıkıntısı yok, ancak Rusya'nın İran'la ilişkisi, Başkan Vladimir Putin'in Başkan Donald Trump'la olan ilişkisiyle birlikte, her iki tarafın da itibarını kurtarmasına olanak tanıyan bir anlaşmaya aracılık etmesine izin verebilir. Moskova ile Tahran arasındaki üst düzey temaslar savaşın başlangıcından bu yana kesintisiz olarak devam ediyor. İranlı liderler, Amerika'nın İran limanlarına uyguladığı ekonomik ablukanın olumsuz etkileri nedeniyle Rusya'nın yardım edebileceğini düşünüyor gibi görünüyor. Moskova için başarılı bir arabuluculuk, daha geniş jeopolitik hedeflerini ilerletebilir.
İran'ın mevcut liderliğiyle ilişkilerin sürdürülmesi, Rusya'nın Güney Kafkasya, Hazar Denizi ve Orta Asya da dahil olmak üzere stratejik açıdan önemli bölgelerde Tahran'la ortaklık içinde geliştirmek için yıllar harcadığı güvenlik ve ekonomik düzenlemelerin temelini oluşturan hassas dengenin korunması açısından hayati önem taşıyor. Bu düşünceler aynı zamanda Moskova'nın Körfez Arap ülkelerine ve daha geniş Orta Doğu'ya yaklaşımını da şekillendiriyor. Rusya, savaşın devamından, yüksek enerji fiyatları ve uluslararası ilginin Ukrayna'daki savaştan başka yöne çevrilmesi de dahil olmak üzere, bazı sınırlı faydalar elde ediyor. Ancak her iki tarafı da yenilgiye uğratmayacak bir siyasi çözüm, Moskova'ya, küresel nüfuz alanlarının yeni bir paylaşımına ilişkin müzakerelerde Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'e katılma fırsatı verecek. Böyle bir düzenleme, Kremlin ile Beyaz Saray arasındaki yakınlaşmanın ortasında son aylarda çokça tartışılan önerilen 'Yalta 2' formülünü hatırlatacak. Rusya-İran ilişkileri
Son yıllar İran içinde Rusya'ya nasıl bakılacağı, özellikle de Moskova'ya ne kadar güvenileceği ve bu ilişkinin İran'ın ekonomik ve siyasi geleceği açısından önemi (ya da başka türlüsü) konusunda derin bölünmeleri açığa çıkardı. Rusya, küresel nüfuzunu genişletmek isteyen büyük bir güç; ancak İran'ın liderliğiyle ilişkisi, her ne kadar iki ülke Ocak 2025'te imzalanan ve aynı yılın Ekim ayında her iki parlamento tarafından da onaylanan 20 yıllık Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması'na bağlı olsa da, bazen birbiriyle çelişen hedeflere yol açan düşünceler tarafından yönetiliyor.
İran, Trump'ın yeniden seçilmesinin ardından anlaşmayı sonuçlandırma çabalarını yoğunlaştıracak gibi görünüyordu. Başta ticaret, nükleer enerji, altyapı, siber güvenlik, medya ve terörle mücadele olmak üzere çeşitli alanlarda daha yakın işbirliği sağlıyor ancak savaş durumunda karşılıklı savunmaya ilişkin açık bir hüküm bulunmuyor. Basitçe, her iki devletin de saldırgana diğerine karşı yardım etmemeyi, üçüncü tarafların uyguladığı yaptırımlara katılmaktan kaçınmayı ve ortak tehditlere karşı koyma çabalarını güçlendirmeyi taahhüt ettiğini söylüyor. Rus yetkililer, Moskova'nın İran'a askeri yardım sağlamayı reddetmesini açıklamak için düzenli olarak bu hükümlere, özellikle de savunmaya ilişkin hükümlere başvuruyor.
Diğer bir faktör ise Rusya'nın çok kutuplu dünya görüşünde İran'ın yeridir. İran, Moskova'nın Batı'ya yaklaşımında stratejik bir ortaktır ve Rusya, Tahran'ı yeni bir küresel sistem planlarını destekleyen ekonomik ve siyasi girişimlere entegre etmeye çalışmaktadır. Örneğin İran, 2023 yazında Şangay İşbirliği Örgütü'ne tam üye oldu ve 2024'ün başında BRICS'e tam üye olarak katıldı. Moskova'nın ABD-İran savaşının İran'ın devrilmesiyle sona ermesini görmek gibi bir arzusu yok.