Arama sonuçlarında daha fazla makale keşfedin Dünya tek kutupluluktan çok kutupluluğa geçerken, güvenlik mimarisinin de değişmesi gerekiyor ve jeoekonomi, Rusya dış politikası ve Avrasya entegrasyonu konularında araştırma uzmanlığına sahip siyaset bilimi profesörü Glenn Diezen, Avrupa'da barışı sağlamak için bir analiz yazdı (grafik, üst, Reuters/Dado Ruvic). Eski Kıta'dan Orta Doğu ve Doğu Asya'ya kadar mevcut güvenlik mimarileri çökmekte ve büyük güçler arasında insanlığı yok edebilecek savaşların önlenmesi için yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulmaktadır. Tarihsel olarak yeni güvenlik mimarileri ancak büyük savaşlardan sonra oluşturulmuştur.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (solda), ABD'nin özel elçileri Steve Witkoff (ortada) ve Jared Kushner ile 12 Kasım 2026'da Kremlin'de bir araya geldi (Sputnik fotoğrafı/Vyacheslav Prokofiev, Reuters aracılığıyla). Sorun, tarihsel olarak yeni güvenlik mimarilerinin ancak önceki statükoyu alt üst eden büyük savaşlardan sonra kurulmuş olmasıdır. Napolyon Savaşları'nın ardından 1815'ten 1914'e kadar uluslararası ilişkileri düzenleyen "Avrupa Uyumu" kuruldu. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Milletler Cemiyeti aracılığıyla yeni bir güvenlik mimarisi geliştirildi, ancak 1939'da II. Dünya Savaşı'nın çıkmasıyla çöktü. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra uluslararası ilişkileri düzenlemek ve uluslararası hukuku geliştirmek amacıyla Birleşmiş Milletler kuruldu.
Ancak Soğuk Savaş boyunca BM himayesinde örgütlenen ikili bir sistem vardı; uluslararası düzeydeki iki kutuplu güç dağılımı, bir tarafta NATO, diğer tarafta Varşova Paktı olmak üzere rakip ittifak sistemlerini şekillendiriyordu. Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte bu ikili sistem varlığını sürdürdü. Başlangıçta Batı, "bölünmez güvenlik" ilkesine ve bölücü çizgilerin yokluğuna dayanan yeni, kapsayıcı bir pan-Avrupa güvenlik mimarisi için anlaşmalar imzaladı. Bu, Yeni Bir Avrupa için Paris Şartı'na (1990) ve 1975 Helsinki Anlaşmaları üzerine inşa edilen girişimler olan Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) 1995'te kurulmasına yansımıştır.
Ancak bu anlaşmalar, kıtanın en büyük ülkesi Rusya'nın bulunmadığı yeni bir Avrupa oluşturan, "hegemonik barış" aracı işlevi gören NATO'nun genişlemesiyle içerik olarak zayıfladı. Avrupa'nın yeniden bölünmesi ve bölünmez güvenlik ilkesinin baltalanması, otuz yıldır NATO ile Rusya arasındaki çatışmanın temelinde yer alırken, aynı zamanda Ukrayna'daki savaşın da nedeni olmuştur. Tarihsel olarak, önceki statükonun yıkılması ve çatışmayı önleyen ve barışı inşa eden bir sistem kurma ihtiyacının anlaşılmasıyla, savaştan yeni güvenlik mimarileri doğuyor. Hedefleri açık olduğundan, ilk aşamalarında kurumlar genellikle verimli ve sorun çözmeye yöneliktir.
"NATO, kıtanın en büyük ülkesi olan Rusya'nın bulunmadığı yeni bir Avrupa oluşturarak 'hegemonik barış'ın bir aracı olarak işlev gördü" (dosya fotoğrafı)