Kasım ayının başlarında, Pencap'ta pirinç hasadı sona yaklaşırken, Lahor-İslamabad Otoyolu boyunca seyahat eden çiftçilerin hasattan sonra pirinç kalıntılarını yakması nedeniyle tarlalardan yükselen dumanı kolaylıkla fark edebilirsiniz. Orada burada, tarlaların üzerinde yükselen ve çevredeki manzara boyunca sürüklenen sütunlarla birlikte tarım arazileri dumanla kaplanmış gibi görünüyor. Sahne sürekli değil, iki şehir arasındaki yaklaşık dört saatlik yolculuk sırasında otoyolun farklı kısımlarında ara sıra meydana geliyor. Düzenli seyahat edenler için için için yanan tarlalar tanıdık bir mevsimsel manzara haline geldi.
Ancak bu sahneler çok daha büyük bir soruna yalnızca kısa bir bakış sunuyor. Tarlaları bir sonraki ürün için temizlemeye yönelik bu kullanışlı yöntem, olayın meydana geldiği çiftliklerin çok ötesinde sonuçlar taşır ve hava kalitesinin bozulmasına, halk sağlığı risklerine ve çevresel bozulmaya katkıda bulunur. Bu aynı zamanda önemli bir politika sorusunu da gündeme getiriyor: Hükümetin kısıtlamalarına ve alternatifleri teşvik etme çabalarına rağmen bu uygulama neden devam ediyor? Anız yakma, yalnızca çiftçilerin kuralları göz ardı etmesinden değil, aynı zamanda tarla temizliği için alternatif, uygun maliyetli yöntemlerin bulunmamasından da kaynaklanıyor. Sorunun kökleri, Pencap'ın pirinç-buğday ekim modelinde yatıyor. Pirinç yaklaşık 6,8 milyon dönümlük alanda yetiştiriliyor ve buğdaydan sonra ikinci sırada yer alıyor. Mekanize hasat, tarlalarda önemli miktarda kalıntı bırakıyor; bazı tahminler bu miktarın 8,5 milyon ton olduğunu gösteriyor.
Çiftçilerin genellikle pirinç hasadı ile buğday ekimi arasında 10 ila 15 gün süresi vardır ve bu da kalıntının toplanması, taşınması ve işlenmesi için çok az zaman bırakır. Bunu yapmak aynı zamanda iş gücü, makine ve finansal kaynaklar gerektirir ve bu da yakmayı cazip bir seçenek haline getirir. Mekanize hasadın hızı ile kalıntı yönetimi seçeneklerinin sınırlı olması arasındaki bu uyumsuzluk, tarımsal yangınların uydudan izlenmesine de yansıyor. Ancak farklı izleme sistemleri oldukça değişken tahminler sunmaktadır. Pakistan Hava Kalitesi Girişimi'ne (PAQI) göre, 1 Ekim'den 9 Kasım'a kadar olan uydu verileri, Pencap genelinde 18.825 yangın tespitini kaydetti; bunların yaklaşık 16.714'ü olası mahsul artığı yangınları olarak sınıflandırıldı. En yüksek günlük sayım 1.102 tespitle 1 Kasım'da kaydedildi.
Ancak Uzay ve Üst Atmosfer Araştırma Komisyonu (Suparco) oldukça düşük bir rakam bildiriyor. Verileri, 1 Ağustos ile 10 Kasım arasında 643 yangın anormalliği gösterdi; bu, 2025'in aynı dönemindeki 817'ye kıyasla yüzde 21'lik bir düşüşü temsil ediyor. Bunlardan 18'i Ağustos'ta, 12'si Eylül'de ve 613'ü 1 Ekim'den itibaren kaydedildi. Tahmini yanan alan da yüzde 36 oranında azalarak 2025'teki 898,5 dönümden 2026'da 579 dönüme geriledi. Rakamlar farklı olsa da her iki veri seti de sorunun devam ettiğine işaret ediyor. Ancak bu yangınların önemi tarımsal alanın ötesine geçiyor. Duman, başta dünyanın en kirli şehirleri arasında yer alan Lahor olmak üzere şehir merkezlerinin kirlilik yükünü artırıyor.
PAQI'ye göre, Lahor'daki ortalama PM2.5 konsantrasyonları 1 Ekim ile 9 Kasım arasında metreküp başına 126 mikrograma ulaştı. Bu, DSÖ'nün metreküp başına 15 mikrogramlık 24 saatlik kılavuzunun sekiz katından fazla, ancak rakamlar farklı ortalama dönemlere ilişkin. Multan, Faisalabad, Bahawalpur ve Gujranwala gibi diğer şehir merkezleri de benzer ciddi kirlilik seviyeleriyle karşı karşıya. Ancak kentsel hava kalitesinin bozulmasının tek başına anız yakılmasına atfedilmesi, krizin karmaşıklığının gözden kaçırılması riskini taşıyor. Eski bir genel müdür