Almanya'da insanlar uzun süredir olmadığı kadar siyasi olarak aktif durumdalar. Bu durum, Saksonya-Anhalt, Berlin ve Mecklenburg-Vörpommern'deki Eylül ayındaki eyalet seçimlerinde görülen yüksek seçmen katılımında da açıkça kendini gösterdi.
Almanlar; göçü, emeklilik, sağlık ve uzun süreli bakım alanındaki yaklaşan reformları, ayrıca demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü tutkulu bir şekilde tartışıyorlar.
Ancak onlara göre açık ara en büyük korku, giderek pahalılaşan Almanya'daki yaşam maliyeti. En azından sigorta şirketi R+V'nin Berlin'de sunduğu 2026 yılı "Almanların Korkuları" araştırmasının sonucu bunu gösteriyor.
Bu yılın mayıs ayı başından temmuz ayı sonuna kadar araştırmacılar, 14 yaş ve üzeri yaklaşık 2.400 Almanca konuşan vatandaşı ankete tabi tuttu.
Yaşam maliyeti, anketin uzun yıllardır aralıksız sürdürdüğü gibi yine bir numaralı endişe kaynağı oldu. Bu çalışma 1990'ların başından bu yana her yıl düzenli olarak yürütülüyor.
Geçtiğimiz yıl ankete katılanların %52'si günlük yaşamın artan maliyetini en büyük endişeleri olarak gösterirken, 2026'da bu oran %59'a yükseldi.
Marburg'dan çalışmaya danışmanlık yapan siyaset bilimci Isabelle Borucki, Berlin'deki bir basın toplantısında bunun nedenini açıkladı.
"Enerji, konut ve gıda gibi temel kalemlerin fiyatları belirgin şekilde arttı. Bu durum boş zaman, tatil ve alışveriş için ayrılan finansal alanı daraltıyor. İnsanlar giderek daha az şey satın alabiliyor."
Çalışma ayrıca halkın, Almanya'nın sosyal güvenlik sistemlerinin ciddi bir kriz içinde olduğunun fazlasıyla farkında olduğunu gösteriyor. Hem devlet emeklilik fonu hem de uzun süreli bakım sigortası kronik olarak açık veriyor.
Çoğu insan ayrıca vergilerin ve katkı paylarının artacağını kavremiş görünüyor. Bu nedenle daha yüksek vergi korkusu önceki yıllara göre daha güçlü hissediliyor.
Borucki, "Daha yüksek vergi ve sosyal hak kesintileri korkusunun arkasında, modernleşme maliyetlerini kimin üstleneceğini sorgulayan insanlarla birlikte adalet sorusu yatıyor" dedi ve ekledi: "İnsanlar ayrıca 'Hak ettiğim yardımları almaya devam edebilecek miyim?' diye endişe duyuyor."
Peki ya Almanya'da manşetlere hâkim olan diğer konular? Göç ve toplumdaki artan kutuplaşma ya da küresel sarsıntılar ne durumda?
Ankete katılanların %52 gibi dar bir çoğunluğu, mülteci sayısının Alman devletini aşıp ezmesinden korkuyor. Bu korku tüm endişeler arasında üçüncü sırada yer alıyor.
Ancak küresel sarsıntılar söz konusu olduğunda Almanlar o kadar da endişeli görünmüyor.
Araştırmacı Grischa Brower-Rabinowitsch, katılımcıların yalnızca %45'inin ABD Başkanı Donald Trump'ın politikalarının dünyayı daha tehlikeli bir yer haline getirdiğinden korktuğunu belirtti.
"Bu oran, kendisinin ilk dönemine kıyasla oldukça az."
Trump'ın ilk dönemi olan 2018'de aynı soruyu yanıtlayanların %69'u bu durumun kendilerini çok korkuttuğunu söylemişti. Brower-Rabinowitsch, "Yıllar süren sürekli jeopolitik alarm zillerinden sonra insanlar buna alışmaya başladı" dedi.
Bu eğilim diğer endişe alanları için de geçerli gibi görünüyor: Almanlar geleceğe beklenenden çok daha az kaygıyla bakıyor. Geçen yıl %41 olan Almanya'yı kapsayan bir savaş korkusu, şu anda yalnızca %34 oranında.
Çalışma 1992'den bu yana insanlara işlerini kaybetmekten korkup korkmadıklarını soruyor. Şu anda ankete katılan çalışan nüfusun yalnızca %20'si bu soruya "evet" yanıtını verdi. Bu, şimdiye kadar kaydedilen en düşük rakam.
Bununla birlikte, hem hükümetteki hem de muhalefetteki siyasetçilere yönelik değerlendirme içler acısı: Katılımcılardan siyasetçilere Alman okul sisteminde olduğu gibi en iyi 1 ve en kötü 6 olmak üzere not vermeleri istendi. Sonuç, neredeyse geçer not niteliğinde olan ortalama 4.1 puan oldu.