Kuzey Etiyopya'da, yıkıcı Tigray savaşını resmi olarak durduran dönüm noktası niteliğindeki barış anlaşmasından sadece dört yıl sonra, son haftalarda çatışmalar yeniden tırmanışa geçti.
Tam kapsamlı çatışmaların yeniden başlamasından sadece birkaç gün önce, daha önce birbirlerini düşman olarak gören birkaç silahlı grup, ortak bir hedef doğrultusunda resmi olarak bir ittifak kurduklarını duyurdu: Başbakan Abiy Ahmed'in federal hükümetini devirmek.
Ancak bu kez durum, önceki çatışmadan oldukça farklı görünüyor: Ülke dışındaki tarafların, her birinin Abiy hükümetini istikrarsızlaştırmak için kendi motivasyonları olmak üzere, duruma müdahale ettiği suçlamaları yapılıyor.
Bu durum, Afrika Boynuzu'nu vuran uzun süreli istikrarsızlık korkularını artırdı.
2022 Pretoria Barış Anlaşması, federal hükümet ile iki yıl içinde yüz binlerce kişinin ölümüne mal olan Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) arasındaki çatışmayı sona erdirmişti.
DW'nin Amharca servisi muhabiri Negash Mohammed, anlaşmanın üç temel nedenden dolayı —daha doğrusu çatışmadaki üç kilit aktörün müzakere masasında büyük ölçüde ihmal edilmesi nedeniyle— çöktüğüne inanıyor.
Mohammed, nihai anlaşmanın, TPLF'ye karşı Etiyopya ile birlikte savaşmış olan Eritre'nin çatışma içindeki rolünü hesaba katmadığını söyledi. Ayrıca anlaşma, Fano olarak bilinen Amhara milislerinin savaşta oynadığı ve daha sonra kendilerini müzakerelerden dışlanmış hissederek tepki gösterdiği rolü de görmezden geldi; son olarak, barışı askeri bir yenilgi olarak gören TPLF içindeki sert yanlıları da dikkate almadı.
Abiy hükümetinin milisleri şikayetlerini ele almak yerine zorla silahsızlandırma girişiminde bulunmasıyla, federal hükümet ile Fano arasındaki gerginlik daha da tırmandı.
Mohammed, "Federal hükümetin kendi kusurları var" dedi ve ekledi: "Karşı tarafı ikna etmek yerine, [zaten] sahip oldukları şikayetleri daha da kötüleştirmeyi seçti."
Mohammed ayrıca federal hükümete karşı kurulan koalisyonun, normalde birbirleriyle çok az ortak noktası olan birkaç grubu içerdiğini vurguladı.
Bu grup; Oromo Kurtuluş Ordusu'nu, Ogaden Ulusal Kurtuluş Cephesi'nin bir fraksiyonunu, batıdaki Benishangul-Gumuz bölgesinden birden fazla küçük silahlı grubu ve ayrıca Tigray ile sınırı olan Afar'dan etnik militan fraksiyonları içeriyor.
Bu arada Eritre, mevcut durumda taraf değiştirmiş gibi görünüyor: Komşu ülke, resmi olarak ittifakın bir üyesi olmasahi, isyancılara destek sağladığına inanılıyor.
Küresel istihbarat ve güvenlik danışmanlık firması Control Risks'in kıdemli analisti Patricia Rodrigues, mevcut çatışmada bu çeşitli gruplar arasındaki stratejik koordinasyon düzeyini "oldukça belirgin" ve "federal hükümet için kesinlikle alarm verici" olarak nitelendirdi.
Bununla birlikte, çatlakların sonunda ortaya çıkabileceğine dikkat çekti: DW'ye verdiği demeçte, "Hepsinin çok farklı çıkarları olduğu ve çok farklı etnik tabanları temsil ettiği göz önüne alındığında, bu koalisyonun ne kadar süreceği henüz bilinmiyor" dedi.
Rodrigues, Control Risks'in değerlendirmesine dayanarak, çatışmanın Etiyopya'nın kuzey bölgeleriyle, özellikle Tigray, Amhara ve Afar arasındaki sınırlar boyunca yer alan bölgelerle sınırlı kalmasının muhtemel olduğunu ekledi.
Ayrıca, ülkenin engebeli arazi yapısı ve diğer muhalefet gruplarının parçalanmış yapısı göz önüne alındığında, ülke çapında koordinasyonun zorluğu nedeniyle krizin tüm ülkeye yayılması fikrinin oldukça düşük bir ihtimal olduğunu vurguladı.
Rodrigues ayrıca, sonrasındaki sürdürülebilir uluslararası angajmanın başarısızlığına da işaret etti