Geçtiğimiz hafta boyunca, Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) liderliğindeki yeni bir ittifaktan üç milis grubu, kuzey Etiyopya'da Etiyopya Ulusal Savunma Kuvvetleri (ENDF) ile çatışmaya girdi.
Kendilerini "Hayatta Kalma İçin Etiyopya Halkları Güçleri İttifakı" olarak adlandıran bu heterojen koalisyon, Başbakan Abiy Ahmed'in federal hükümetine muhalif yedi silahlı yerel grubu bir araya getiriyor.
Bununla birlikte ENDF, Etiyopya sınırlarının çok ötesine uzanan bir ittifak tablosu çizdi: Genelkurmay Başkanı Mareşal Birhanu Jula; Eritre, Sudan ve Mısır'ı TPLF'yi desteklemekle suçladı.
Sudan bu iddiayı "temelsiz" olarak reddetti. Askeri hükümet ise Etiyopya'nın, Sudan ordusuyla üç yılı aşkın süredir savaşan Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) milislerini desteklediği suçlamasıyla karşı atağa geçti.
Eritre, Etiyopya'nın kendi iç çatışmalarının sorumluluğunu komşularına yüklemeye çalıştığını belirtti. Kahire ise iddiaları kesin bir dille reddetti.
Uzmanlara göre, kuzey Etiyopya'daki gelişmeleri yalnızca iç mesele olarak görmek büyük resmi yansıtmıyor.
Almanya'nın Friedrich Ebert Vakfı'nın Etiyopya ofisi başkanı Susanne Stollreiter, "Her ne kadar öncelikle bir iç çatışma olsa da, doğrudan ya da dolaylı olarak müdahil olan çok sayıda dış aktör nedeniyle kesinlikle bir dış politika boyutuna sahip" dedi.
Stollreiter, DW'ye yaptığı açıklamada, bu aktörlerin bölgede kendi çıkarları bulunduğunu ve bu çıkarların çatışma yoluyla ilerletilebileceğini belirtti.
"Eğer bu çatışma tırmanırsa, Doğu Afrika'daki çeşitli çatışma dinamikleri göz önüne alındığında, bunun gerçekten Doğu Afrika genelinde bir tür yangına yol açabileceğini varsayabilirim."
Mısır ve Sudan, Mavi Nil'in kaynağı olan ülkenin nehri tam sınırın önüne baraj kurması nedeniyle uzun süredir Etiyopya'ya karşı kırgınlık besliyor.
Sudan, Nisan 2023'ten bu yana şiddetli bir iç savaşa sürüklenmiş durumdadır. Çatışmanın her iki tarafının da — Sudan Silahlı Kuvvetleri (SAF) ve RSF milisleri — şu anda Etiyopya'da karşı cephelerde savaşan ortaklarla bağları olduğuna inanılıyor.
Bir tarafta Sudan hükümeti ile Etiyopya'daki 2020-2022 Tigray Savaşı'nda büyük ölçüde bozguna uğrayan TPLF yer alıyor. Birçok Tigraylı savaşçı Sudan'a sürgüne gitmiş, burada "Ordu 70" olarak örgütlenmiş ve RSF'ye karşı SAF ile birlikte savaşmıştır.
Uluslararası Kriz Grubu (ICG) Doğu Afrika Proje Müdür Yardımcısı Magnus Taylor, "Sudan Silahlı Kuvvetleri'nin Sudan'ın doğusunda ve hatta Hartum'a kadar RSF'yi geri püskürtmesinde oldukça önemli bir rol oynadılar. Ve bu ilişki devam etti" dedi.
"Etiyopya federal hükümetinin sorunu, Sudan'ın ülkedeki en güçlü muhalif gruplardan biriyle bir tür uyum veya ittifak içinde görünmesidir."
Mayıs ayında Sudan hükümeti, TPLF'nin üst düzey temsilcilerini ve Abiy'i eleştiren diğer Etiyopyalı grupların liderlerini ağırladı. Bu gruplardan bazıları artık yedi üyeli yeni ittifakın bir parçası.
Diğer tarafta ise Etiyopya merkezi hükümeti ile eski Sudan özel birliği olan RSF yer alıyor.
Şubat ayında Reuters haber ajansı, Etiyopya'nın Benishangul-Gumuz sınır bölgesinde RSF savaşçıları için kurulan gizli bir eğitim kampı hakkında haber yapmıştı. Habere göre Birleşik Arap Emirlikleri eğitmen, finansman ve lojistik destek sağlamıştı — BAE bu iddiaları reddetti.
BAE, Etiyopya ile yakın ittifak içinde ve yapılan yalanlamalara rağmen RSF'nin en önemli destekçisi olarak kabul ediliyor.
Şimdiye kadar...