Etiyopya ve Eritre, kuzey Etiyopya'da yeniden alevlenen çatışmaların daha geniş çaplı bir bölgesel savaş korkularını artırmasıyla birlikte diplomatik ilişkilerini kesti.
Perşembe günü Etiyopya, Eritre'nin başkenti Asmara'daki büyükelçiliğini kapattığını duyurdu ve ulusal güvenliği tehdit eden faaliyetlerde bulunmakla suçladığı 10 Eritreli diplomatın 48 saat içinde ülkeyi terk etmesini emretti.
Eritre ise Etiyopya'nın bu kararının kendisini misilleme yapmaktan başka bir seçenek bırakmadığını belirterek diplomatik ilişkileri kestiğini açıkladı.
Diplomatik cepheleşme, Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da, aralarında askeri karargahın da bulunduğu noktalara yakın yerlerde gece saatlerinde güçlü patlamaların duyulmasından saatler sonra gerçekleşti.
Bu gelişme, Addis Ababa'nın Eritre'yi Etiyopya hükümetine karşı savaşan silahlı gruplardan oluşan bir ittifakı desteklemekle suçlaması -Asmara'nın ise bu iddiayı defalarca reddetmesi- ve komşular arasındaki ilişkilerin keskin bir şekilde kötüleşmesinin ardından geldi.
Etiyopya, "Etiyopya'nın ulusal güvenliğine doğrudan tehdit oluşturan" 10 Eritreli diplomatı sınır dışı ettiğini ve Asmara'daki büyükelçiliğini kapatacağını bildirdi.
Buna karşılık Eritre, Perşembe günü geç saatlerde Addis Ababa'nın kararını "şaşırtıcı" olarak nitelendirerek Etiyopya ile diplomatik bağlarını kopardığını duyurdu.
Eritre Dışişleri Bakanlığı, "Eritrenin misilleme yapmaktan ve Etiyopya ile tüm diplomatik bağları kesmekten başka seçeneği yoktur" açıklamasında bulunarak kararın "olumsuz sonuçları" konusunda uyardı.
Diplomatik kopuş, Etiyopya federal güçlerinin Tigray, Afar ve Amhara bölgelerinin bazı kısımlarında Tigray Halk Kurtuluş Cephesi (TPLF) ve müttefiklerinin savaşçılarıyla çatışması sırasında yaşandı.
Etiyopyalılar Tigray'da yeniden savaşa mı yürüyor?
Etiyopya'nın isyancıları neden güçlerini birleştiriyor?
En son çatışmalar, yıkıcı Tigray savaşını 2022'de sona erdiren barış anlaşmasından bu yana en ciddi olanlar. Bir Afrika Birliği arabulucusu, iki yıl süren bu çatışmada yaklaşık 600.000 kişinin hayatını kaybettiğini tahmin etmişti.
Geçtiğimiz ay TPLF, Amhara'dan Fano milisleri de dahil olmak üzere diğer altı silahlı hareketle güçlerini birleştirerek, açıklanan amacı Başbakan Abiy Ahmed'in hükümetini iktidardan uzaklaştırmak olan bir ittifak kurdu.
Etiyopya, Eritre'yi bu ittifaka yardım etmekle suçladı.
Tigray'da savaşan hükümet yanlısı bir milis komutanı da BBC'ye Eritreli askerlerin cephe hatlarında yer aldığını söyledi. BBC bu iddiayı bağımsız olarak doğrulamadı.
Ancak diplomatik ilişkiler kesilmeden önce BBC'ye nadir bulunan bir mülakat veren Eritre Enformasyon Bakanı Yemane Gebremeskel suçlamaları reddetti.
BBC Tigrinya'ya konuşan Bakan, Etiyopya'daki iktidar partisi Refah Partisi'nin, ülkedeki çatışmalardan ve diğer sorunlardan dikkatleri başka yöne çekmek için komşu ülkeleri suçladığını söyledi.
İki ülke, Eritreli birliklerin TPLF'ye karşı Etiyopya federal güçlerinin yanında savaştığı 2020-2022 Tigray savaşı sırasında müttefiktiler.
Ancak o zamandan bu yana ilişkiler, özellikle Etiyopya'nın Kızıldeniz'e doğrudan erişim çabası nedeniyle önemli ölçüde kötüleşti. Asmara, Etiyopya'yı Kızıldeniz üzerinden giderek daha düşmanca bir politika izlemekle suçluyor.
Denize kıyısı olmayan Etiyopya, Eritre'nin 1993 yılında bağımsızlığını kazanmasıyla kıyı şeridini kaybetmişti.
Abiy, denize erişimin Etiyopya'nın uzun vadeli ekonomik ve güvenlik çıkarları için hayati önem taşıdığını defalarca savunurken, Eritre ise hükümetini kendi limanları üzerinde emeller beslemekle suçluyor.
Son diplomatik cepheleşme, Çarşamba gecesi Addis Ababa'da istihbarat teşkilatının karargahına yakın bir yerde yüksek patlama seslerinin duyulmasından saatler sonra geldi.
Bir kaynak lin