Uluslararası adalet divanı daha önce hiçbir devleti soykırımdan suçlu bulmamıştı ve kararın İsrail'e karşı davada etkileri olacak Dünyanın en yüksek mahkemesi bu hafta Myanmar'ın Rohingya azınlığa karşı soykırım yapıp yapmadığına ilişkin bir karar verecek. Yakından takip edilen karar, İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinden bu yana uluslararası hukukta en önemli anlardan biri olabilir. Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Nazi önderliğindeki Holokost'tan sonra tanımlanan bir suç olan soykırımdan hiçbir zaman sorumlu bir devlet bulamadı. Kararın İsrail'e karşı ayrı bir yüksek profilli soykırım davası açısından sonuçları olacak. Yüzbinlerce Müslüman Rohingya'nın sınırı geçmeye zorladığı askeri harekattan neredeyse on yıl sonra, Lahey'deki UAD kararını Perşembe sabahı açıklayacak.
Myanmar'ın eski BM hakları araştırmacısı Yanghee Lee, "UAD'nin kararı, hayatta kalan Rohingyalılar ve dünya çapındaki aileleri için tarihi olacak" dedi. "Uluslararası toplum, dokuz yıl önce Myanmar'ın Rohingyalara karşı uyguladığı askeri zulmü önlemede başarısız oldu. Rohingyalar için nihayet adaleti sağlamak için bu fırsatı değerlendirmeli ve bu başarısızlıkları hesaba katmaya başlamalıdır." ICJ yargıçları, çoğunluğu Müslüman olan Gambiya'nın, Myanmar'ın Rohingyalara uyguladığı baskının 1948 BM soykırım sözleşmesini ihlal ettiği yönündeki suçlamalarını değerlendirmek için yedi yıl harcadı. Önceki davalardaki önemli bir konu, ulusal, etnik, ırksal veya dini bir grubu “tamamen veya kısmen yok etme kastıyla” işlenen eylemler olarak tanımlanan bir suçta “niyetin” nasıl kanıtlanacağıydı. Yüzlerce Rohingya mağdurunu temsil eden bir grup olan Legal Action Worldwide'ın (Hukuk) kurucusu Antonia Mulvey, mahkemenin Myanmar'ı tamamen sorumlu tutacağı konusunda "temkinli iyimser" olduğunu söyledi.
Hükümetin eylemlerinin, grubu yok etmeye yönelik açık girişimleri kanıtlayan "davranış kalıpları" gösterdiğini söyledi. Köylere yönelik saldırılar da aynı şekilde gerçekleşti” dedi. "Sivillere saldırıyorlar, köyleri yakıyorlar, erkekleri ve kadınları ayırıyorlar, cinsel şiddet uyguluyorlar... ve sonra kaçarken de onları öldürmeye devam ediyorlardı." Balkanlar'daki zulümlerle ilgili diğer iki UAD davası, devletleri soykırımdan doğrudan sorumlu bulmakta yetersiz kaldı; ancak Sırbistan, Srebrenica'daki soykırımı önlemede başarısız olmaktan yasal olarak sorumlu bulundu. Mulvey, yaklaşan kararın önemli bir kısmının tecavüz ve cinsel şiddet konusunu bir soykırım eylemi olarak nasıl ele alacağının olacağını söyledi. Ekibi, kadınların cinsel organlarını kesen ve yüzlerini ısıran askerlerin kayıtlarını topladı. "Bu, insanları işaretlemek, onları damgalamak... aynı zamanda üremeyi de durdurmaktır" dedi. "Evet, cinsel şiddetin grubu yok etme niyetlerini göstermenin kritik bir parçası olduğunu söyleyebiliriz" diye ekledi.
"İnsanlara toplu tecavüz etmenize gerek yok. Onların gözleri önünde çocuklarını öldürmenize gerek yok. Onları sakatlamanıza gerek yok. Bunu herkesin önünde yapmanıza gerek yok. Bunun amacı nedir? Amaç grubu yok etmektir." Ocak ayında ICJ, Bangladeş'teki kamplardan seyahat eden Rohingyalı hayatta kalanlardan doğrudan bilgi almak için kapalı oturumlar düzenledi. Law'a göre bir görgü tanığı, çocuğunun kollarından alındığını, bıçaklandığını ve ateşe atıldığını söylerken, bir diğeri toplu mezarda yığınlarca ceset gördüğünü anlattı. Duruşmalar sırasında Gambiya adalet bakanı Dawda Jallow mahkemeye davanın "esoterik meselelerle ilgili olmadığını" söyledi