Daha sonra okumak veya başvurmak üzere favori makalelerinizi ve hikayelerinizi favorilerinize eklemek ister misiniz? Bağımsız Üyeliğinize bugün başlayın. Uyarı okuyucuları bu içeriğin bir kısmını rahatsız edici bulabilir. Son altı aydır 59 yaşındaki Aisha*, öldürülen oğlunun kendisiyle konuştuğunu gösteren tekrarlayan görüntülerden rahatsız oluyor. Uyuyamadığını veya net bir şekilde düşünemediğini söylüyor ve tökezleyerek duruyor. Aisha boşluğa bakarken endişeli bir arkadaşı şöyle devam ediyor: "Bazı günler tamamen dilsiz oluyor." Büyükanne, cesetlerle kaplı yollarda uzun yürüyüşler yaptıktan sonra topallayarak Orta Sudan'ın güneyindeki El Obeidin'e ulaşan yaklaşık 100.000 yerinden edilmiş insandan biri. Buraya, kuşatmadan yeni kurtulan ve kendisi de düzenli drone ateşi ve bombardımanı altında olan bu ön cephe kasabasına sığınmak için geldi. El Obeid, 21. yüzyılın en ölümcül ama bir o kadar da unutulmuş iç savaşlarından birinin merkez üssü haline gelen Kuzey Kordofan eyaletinin başkenti.
Aisha, günün kavurucu sıcağında, Hızlı Destek Güçlerine (RSF) bağlı paramiliter güçlerin tuk-tuk ile köylerinden kaçmaya çalışırken oğlunu ve geniş ailesini nasıl katlettiklerini anlatıyor. "Onları dışarı sürüklediler, sıraya dizdiler ve vurdular. Benim önümde" diyor boş bir sesle. Yaralılardan bazıları hâlâ hayatta olmasına rağmen onları geride bırakmak zorunda kaldı ve bu hâlâ aklını kurcalıyor. Savaşçıların büyüyen kan birikintilerinin arasından geçerek cesetleri yağmalamalarını uzaktan izlediğini anlatıyor. “En küçük kızımı yakaladım” diye devam ediyor. "Hepsini taşımanın imkanı yoktu." Sudan'da, ülkenin uzun süredir otokratı olan Ömer El Beşir'i koltuğundan eden 2019 ayaklanmasının ardından yıllarca süren güç mücadelesinin ardından, paramiliter RSF ile SAF olarak bilinen Sudan ordusu arasında Nisan 2023'te çatışmalar patlak verdi.
Son üç yılda, uluslararası vahşet en az 60.000 kişinin ölümüne yol açtı, ancak gerçek rakamın muhtemelen bunun iki katından fazla olması muhtemel. Tahminen 14 milyon insan evlerini terk etmek zorunda kaldı. Bu durum şu anda gezegendeki en kötü yerinden edilme krizini ve en büyük insani ve açlık krizini ateşledi. Uzmanlar, RSF'yi olası bir soykırım yapmakla, orduyu ve ona bağlı kuruluşları zulümle suçladı ve BM, ülkenin ceplerinde kıtlık ilan etti. Doktorlar bize bunun gelecek nesiller üzerinde yıkıcı bir etkisi olacağını söylüyor: Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde (YYBÜ'ler) buruşmuş yenidoğanlar bambaşka bir dünyaya benziyor. Dolayısıyla Sudan halkı bunu bir iç savaştan ziyade kendilerine yönelik bir savaş olarak görüyor. Ve Aisha için, ölen oğlunun onunla konuşması ona eziyet ediyor. "Tamamen paramparça oldum, perişan haldeyim. Ne yaptığımı bile bilmiyorum. Sanki sersemlemiş gibiyim" diyor duraksayarak.
"Onu andıkça kendimi tutamıyorum. Gece yarısı ağlayarak uyanıyorum. Allah'tan af diliyorum." El Obeid'de burası aslında bir kamp değil. Aileler, çatışmalar buraya geldiğinde bölgeden kaçan sakinlerin terk ettiği kerpiç kulübelerde yaşıyor. Ayrıca çok az yardım var. Herkes BM kuruluşlarına ve STK'lara kaydolduklarını ancak hiçbir destek alamadıklarını söylüyor: Sudan şu anda en yetersiz finansman sağlanan çatışma bölgelerinden biri olmaya devam ediyor. Ve hikayeler tüyler ürpertici: yargısız infazlar, açlık ve toplu tecavüz. BM, Sudan'da çatışmaya bağlı cinsel şiddetin, özellikle daha batıdaki El Fasher, Darfur'da RSF tarafından bir savaş silahı olarak yaygın kullanımının ölçeği, yaygınlığı ve vahşeti açısından eşi benzeri görülmemiş bir durum olduğunu söyledi. Orada, BM çocuk ajansının bir belgesi var