Katar ve Türkiye, her iki ülkeye yönelik herhangi bir dış silahlı saldırıya karşı kendilerini ortak bir pozisyona bağlayacak yeni bir karşılıklı savunma anlaşmasını memnuniyetle karşıladı. Anlaşma, Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komitesi'nin Cuma günü İstanbul'da Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al Sani başkanlığında yaptığı üst düzey toplantının ardından geldi. Bu olay, bölgenin ABD-İsrail'in İran'a karşı savaşının etkileri ve Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye kesintileriyle uğraştığı bir döneme denk geliyor. Peki anlaşmada neler var ve bu neden şimdi önemli? Bilmeniz gerekenler: Ortak bildiriye göre anlaşma, toplu savunmayı güçlendirmeyi, bölgesel güvenliği teşvik etmeyi ve ülkelerden birini veya her ikisini birden hedef alan dış silahlı saldırılara karşı ortak bir konum oluşturmayı amaçlıyor.
Açıklamada, bunun "sadece imzacıların egemenliklerini ve toprak bütünlüklerini koruma konusundaki kararlılıklarını değil, aynı zamanda daha güvenli ve istikrarlı bir bölgesel düzene katkıda bulunma yönündeki ortak vizyonlarını" yansıttığı belirtildi. İki ülke, güvenlik tehditleri ve savunma politikası konusunda birbirlerine danışma kararı aldı. Ayrıca ortak askeri tatbikatların, savunma sanayi işbirliğinin ve personel eğitim alışverişlerinin genişletilmesi konusunda da anlaştılar. Bildirildiği üzere tebliğde, anlaşmayı neyin tetikleyebileceği veya ortak tepkinin nasıl bir şekil alabileceği belirtilmedi. Katar'ın Al Raya gazetesi Cumartesi günkü başyazısında, toplantıda varılan diğer anlaşmaların eğitim, tüketicinin korunması ve barış, uzlaşma ve çatışma çözümünü kapsadığını söyledi. Katar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nde yardımcı doçent olan Abdulla Banndar Al-Etaibi, Al Jazeera'ye amacın belirli bir ülkeye karşı ittifak kurmak olmadığını söyledi.
Bunun yerine, bunun amacının herhangi bir potansiyel saldırganlığın maliyetini artırmak olduğunu ve böylece diğerlerinin buna teşebbüs etmekten caydırıldığını söyledi. İşbirliğinin hâlihazırda Türk askeri varlığını, ortak eğitim ve savunma üretimini de içeren genişletilmiş bir askeri ortaklığa dayandığını söyledi. Al-Etaibi, ortaklığın, birleşen güvenlik doktrinlerine ve tehditlerin nereden geldiğine ve bunlarla nasıl başa çıkılacağına dair ortak bir görüşe dayalı olarak daha ileri bir düzeye doğru ilerlediğini söyledi. Bölge daha fazla çatışmaya hazırlanıyor. Al-Etaibi, devletleri savunmalarını ve caydırıcılıklarını güçlendirmeye itecek şekilde askeri gerilimin yeniden tırmanmasına ilişkin korkuların bulunduğunu söyledi. Anlaşma, İsrail'in saldırgan askeri duruşunun ve ABD güvenlik şemsiyesinin gelecekteki güvenilirliğine ilişkin soruların arttığı bir dönemde geldi. Bölge devletleri caydırıcılık, ortak silah üretimi ve dış güçlere daha az bağımlılık üzerine kurulu yeni ittifaklar arıyor.
Bildiride Ankara ve Doha, İran'a yönelik savaşın ve bunun bölgesel yansımalarının diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini söyledi. "Hürmüz Boğazı'ndan güvenli, emniyetli ve engelsiz geçişin hızlı ve tam olarak yeniden başlaması" çağrısında bulundular. Çünkü tedarik zincirleri zayıf bir nokta haline geldi. Al-Etaibi, Hürmüz'deki navigasyonun kesintiye uğramasının yabancı askeri tedarik zincirlerine güvenmeyi zorlaştırdığını söyledi. Silahların yerel olarak üretilmesi ve yedek parça temininin artık sadece ekonomik bir tercih değil, stratejik bir zorunluluk olduğunu söyledi. Akademisyen ve Orta Doğu politikası uzmanı Mahjoob Zweiri, Al Jazeera'ye ortak üretime geçişin ileri bir stratejik aşamaya işaret ettiğini söyledi. Askeri endüstrilerin milyarlarca dolarlık yatırım ve uzun vadeli taahhütlerin yanı sıra teknoloji transferi konusunda karşılıklı güven gerektirdiğini söyledi. Savaşın gösterdiğini söyledi