Sanatçıların yıkım ve şiddete ilişkin anma eylemleri, kahramanlık ve fedakarlık konusundaki hakim anlatılara meydan okuyor Savaşlarla ilgili hikayelerin anlatılma şekli gerçekten önemli. Bu, klasik bilim adamı Alice König'in antik ve modern savaş üzerine yaptığı çalışmasında, savaşın tasvir edilme ve anlatılaştırılma biçiminin, savaşların gerçekte yürütülme biçimini beslediğine işaret eden güçlü bir şekilde vurguladığı bir noktadır. Bir hikaye yaratmak ve özümsemek (ister düzyazıda, ister şiirde anlatılıyor, ister bir sanat eseri ya da anıtta sunuluyor olsun) geçmişi paketlemekten veya yansıtmaktan daha fazlasıdır; imajlar ve beklentiler yaratmakla ve geleceği tasavvur etmekle ilgilidir. Hikayelerin gerçek dünyadaki davranışları etkilediğini savunuyor.
Savaş muhabiri Christina Lamb de çatışmalardaki cinsel şiddetle ilgili olarak bu bağlantıyı kurmuştur: Homer'dan bu yana yapılan savaş tasvirleri, kadınların her zaman kaçırıldığını ve tecavüze uğradığını, pazarlık kozu ve devşirme malzeme olarak kullanıldığını, vücutlarının savaş alanı haline getirildiğini göstermektedir. Ancak yüzyıllar boyunca, binlerce yıldır anlatılan hikayeler bu şiddeti olduğu gibi kabul etmiş ve kadınların deneyimlerini körü körüne görmezden gelmiştir. Tecavüz, bağımsız bir savaş suçu ve soykırımın bir aracı olarak ancak 1998'de tanındı. Ve bu böyle devam ediyor. Tecavüz her yeni savaşta acımasız ve ucuz bir silah haline geliyor.
Güçlüler savaşlar yaratır; savaşlar güç yaratır. Yani, savaşlar son derece yanlış gitmediği ve gerçeklik amaçlanan anlatıya ters düşmediği sürece - Donald Trump'ın İran savaşı hakkında anlatmak istediği hikayenin, yakıt pompalarındaki fiyatların indirgenemez gerçeği nedeniyle aleyhine döndüğü ABD'nin ara seçimlerine bakın. Savaş gücü geri bildirim döngüsünün belki de en çıplak çağdaş örneği, Vladimir Putin tarafından ikinci dünya savaşının (ya da kabul edilebilir söylemin söylediği gibi büyük vatanseverlik savaşının) sürekli olarak anıldığı ve daha geniş kültür ve eğitim sistemine özgürce ekildiği günümüz Rusya'sıdır; Ukrayna'nın işgalinin aslında onun uzantısı olduğu iddia ediliyor. Rus propagandası açısından, Ukrayna'ya yönelik şiddet, sanki 1945 ile 2022 yılları arasındaki yıllar sihirli bir şekilde çökmüş gibi, bir “Nazifikasyon”dur.
Savaşla ilgili yeni hikayelere ihtiyaç duyulmasının nedeni budur; kahramanlık ve fedakarlığa dair hakim ataerkil anlatılardan daha gerçekçi ve daha eksiksiz olan hikayeler. Resmi anlatıların her zaman kötü niyetli olduğu söylenemez: Anma Pazarında tören alayları, törenler ve dağıtılan madalyalar, derin değere sahip bir asalet ve saygıya sahiptir. Ama bir de doğruluk payı olmalı. Wilfred Owen'ın da bildiği gibi eski yalanların kimseye faydası yoktur. Onun gibi şairler savaşta gerçek hakikati anlatanlardı. Gönülsüz, yenilmez savaşçılar ya da kaidelerin üzerinde poz veren bronz kahramanlar yerine, bize savaş alanındaki adamların gerçeğini getirdi: "Çuvalların altındaki yaşlı dilenciler gibi iki büklüm, / Dizleri çarpık, cadı gibi öksürüyor."
Savaş ve hikaye anlatma eylemi derinden iç içe geçmiş durumda. İlyada gibi savaşla ilgili hikayeler, yazıya geçirilen ilk hikayeler arasındaydı. Bu eski Homeros destanının içinde belki de şarkının daha da eski bir biçimi vardır: Ölüler için ağıt. İlyada, Truva prensi Hektor'un cesedinin Andromache, Hecuba ve karısı, annesi ve görümcesi Helen tarafından yas tutulmasıyla sona erer. Rus-Ukrayna savaşının gazilerinden biri olan sanatçı Bohdan Bunchak, bir defasında bana kendisinin ve 2023 yılında ölümcül ormanda son derece tehlikeli bir görevden sağ kurtulan asker arkadaşlarının bitkin de olsa gece boyunca nasıl uyanık kaldıklarını ve olay hakkında - kim hayatta kaldı, kim öldü - hakkında konuştuklarını anlatmıştı.