Rusya ve ABD, kendilerini tercih ettikleri savaşlardan kurtarmak için Çin'in yardımını arayan potansiyel zirveye yaklaşıyor, Putin ise yeni küresel düzen konusunda fikir birliğine varmayı umuyor Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy, Donald Trump, Xi Jinping ve Vladimir Putin'in beklendiği gibi önümüzdeki hafta Çin'de yapılacak APEC zirvesinin oturum aralarında üçlü olarak buluşması durumunda dünyanın bir Yalta 2.0 anına tanık olacağı yönündeki endişelerini dile getirenler arasında yer alıyor. Eğer masanın etrafında değilseniz, sizin veya değerlerinizin menüde olması ve paylaşılmak üzere olması riski diplomaside bilinen bir gerçektir. Başta Ukrayna olmak üzere Shenzhen'deki zirvenin dışında tutulan pek çok kişinin, aynı zamanda Doğu Avrupa ve Baltık ülkeleri, Tayvan ve hatta İran'ın, sponsorlarının, Putin'in öngördüğü ve Trump'ın da onayladığı karmaşık bir jeopolitik takasta kendilerini terk edebileceğinden endişe duymaları için nedenleri var.
Putin uzun zamandır, Şubat 1945'te Joseph Stalin'in ısrarı üzerine, Franklin D. Roosevelt ve Winston Churchill'le birlikte Kırım'ın güney kıyısındaki yıkık bir Çarlık beldesinde gerçekleştirilen en büyük savaş zamanı zirvesinin yeniden canlandırılması önerisinde bulunuyordu. Trump kendisini coşkulu konuk rolüne büründürürken Xi, geleneksel bir küresel süper güç statüsünü benimseme konusunda her zaman isteksiz olan utangaç ev sahibi rolünü üstleniyor. Üç adam buluşursa veya hatta Çin'in protokole dayalı katı bir açıklama alışverişinden daha fazlasına izin verip vermeyeceğini kimse tam olarak bilmiyor. Çin halihazırda nükleer silahsızlanmayı gündemden çıkarmaya çalışıyor. Putin'in, Rusya'nın - AB'ninkinden yedi kat daha küçük bir ekonomiye sahip olmasına rağmen - hala büyük adamlarla oynadığını göstermek için yurt içinde perakende satış yapabileceği kısaltılmış bir jeopolitik tiyatrodan biraz daha fazlası olabilir.
Ancak Putin istediğini yaparsa, bunun, büyük güçlerin, liberal değerlerin çok az rol oynadığı bir dizi güvenlik odaklı ilkeler temelinde yeni bir dünya düzeni örgütleyeceği formattaki bir dizi toplantının ilki olmasını sağlamaya çalışacak. Rusya'nın baş müzakerecisi Vladimir Medinsky'nin Rus televizyonuna söylediği gibi: "Görev, Avrupa'da yeni, modern bir Yalta veya Potsdam olacak kapsamlı bir güvenlik sistemi yaratmaktır. Eğer böyle bir güvenlik sistemi yaratmayı başarırsak, o zaman Avrupa'da onlarca yıl, hatta belki de yüzyıllar boyunca barışı güvence altına almış oluruz. Bu bizim asıl görevimizdir." Rusya dışişleri bakanlığı sözcüsü Maria Zakharova, zirvenin "mutlak kaosa doğru gidişten istikrara dönüşün başlangıcı" olabileceğini söyledi. Zelenskyy'ye göre Putin ve Trump neredeyse her konuştuğunda bundan zarar gören taraf Kiev oluyor.
Orijinal Yalta, Rusya dışında geniş çapta, 1938 Münih Anlaşması'nın yatıştırılmasına rakip olacak alaycı tavizler, hatta rezillik anı olarak hatırlanıyor. Savaş zamanı galipleri tarafından mevcut olmayan ülkelerin bir kenara atıldığı veya bölündüğü savaş sonrası dünyayı şekillendiren sekiz gün oldu. Ölümünün üzerinden aylar geçmiş olan FDR, yeni bir Milletler Cemiyeti organizasyonu için Rusya'nın desteğini sağlama ve Japonya'ya karşı savaşa Rusya'nın katılımını sağlama niyetindeydi. Karşılığında, Rusya'nın Polonya'daki varlığının olduğu oldu bittiyi kabul etti ve Stalin'i, Nazi yönetiminden kurtulan ülkelerde "egemenlik hakları ve özyönetim" ilkelerinin geçerli olması gerektiğini onaylayan bir deklarasyon imzalamaya ikna ederek hain izlerini örttü. Çok az kişi diktatörün anlaşmaya uyma niyetinde olduğunu düşünüyordu. Gerçekten de sekiz gün boyunca onur biraz eksikti. Churchill, Stalin'e, Britanya'nın ilk bağımsızlığı olan Polonya'nın bağımsızlığının bir "şeref meselesi" olduğunu söylediğinde,