Ekim ayına ait son tüketici fiyat endeksi (TÜFE) rakamları (bir önceki yılın aynı dönemine göre toplamda yüzde 6,09, gıdada ise yüzde 8,94 artış) ciddi bir mesaj taşıyor. Ekim 2024'teki yüzde 6,21'den bu yana en yüksek seviyesine ulaşan ve Hindistan Merkez Bankası'nın (RBI) yüzde 6 üst tolerans sınırının üzerinde olan perakende enflasyon genelleşiyor. Yıllık fiyat artışının Kasım 2024'teki yüzde 9,04'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı gıdada bu durum daha da belirgin. Enflasyonun genelleşmesi (işletmelerin tüketicilere giderek daha yüksek maliyetler aktarması) örneğin dışarıda yemek harcamalarında da görülüyor: Ocak 2026'da restoranlardaki "yiyecek ve içecek servis hizmetlerinde" enflasyon sadece yüzde 2,88 idi. Dokuz ay sonra bu yıllık oran yüzde 10,09 oldu; bu da daha pahalı yemek pişirme yakıtı ve birbirini besleyen yiyeceklerin bir yansımasıydı. RBI için seçenekler sınırlıdır. Gelecek ayın başlarında yapılacak Para Politikası Kurulu toplantısında faiz oranlarının artırılıp artırılmayacağı değil, ne kadar artırılacağı önemli. Fiyat baskıları yükselip genişliyorsa (göründüğü gibi), mevcut politika repo faizindeki yüzde 5,5'lik sadece 25 baz puanlık bir artış yeterli olmayabilir. Doğru, Brent ham petrol fiyatları Ekim sonundaki 118$ seviyelerinden varil başına 95-96$'a geriledi. Rupi de geçen ayın başında 97 seviyesini aşma tehdidinin ardından dolar karşısında 94,2'ye kadar güçlendi. Ancak İran ve Ukrayna'daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik diplomatik çözüme dair yenilenen umutlar sayesinde dış cephedeki bu rahatlık, El Niño'nun etkileriyle dengeleniyor. Hindistan'ın Temmuz 2023'ten Aralık 2024'e kadar yıllık ortalama yüzde 8,5'in üzerinde gerçekleştiği son yüksek gıda enflasyonu dönemi, "güçlü" bir El Niño olayının eseriydi. Mevcut durum "süper güçlü" ve Ocak-Mart 2027'ye kadar devam etmesi bekleniyor. Eğer enflasyon, özellikle de gıda, bugün ekonomi için en büyük riskse (aksi halde görülebilecek bir tüketim ve yatırım ivmesini rayından çıkaracaksa), politika tepkilerinin uygun olması gerekir. RBI, enflasyon beklentilerini talep tarafında sabitlemek için üzerine düşeni yapabilirken, hükümet de arz tarafı yönetimi aracılığıyla eşit bir role sahip. Günümüzde hemen hemen her tarımsal ürünün - ister yenilebilir yağlar, bakliyat ve süt veya mısır, pamuk ve şeker olsun - yurt içinde arzın kısıtlı olduğu göz önüne alındığında, ithalata sıfır olmasa da düşük oranlarda izin verilmesi, hiç düşünmeden yapılmalıdır. Bu gibi durumlarda piyasa istihbaratı ve zamanlama önemlidir. Gecikmiş karar almanın sonuçta hem ekonomik hem de politik maliyetleri vardır ve hükümet bundan kaçınmak ister.
Küresel Brifing Yükleniyor...
Dünya basınından Türkiye ve küresel merkez bankaları hakkındaki en kritik 24 saatlik gelişmeler özetleniyor.