Uluslararası Politika Araştırmaları Merkezi Başkan Yardımcısı. 10 Kasım'da Körfez savunma bakanları, Kuveyt'te Körfez İşbirliği Konseyi'nin Birleşik Askeri Komutanlığı altında, kendisine tahsis edilecek kuvvetlerle birlikte bir ileri komutanlığın kurulmasını onayladı. Karar, Körfez ülkelerinin güvenlikleri konusunda daha fazla kolektif sorumluluk almalarına yönelik bir başka adıma işaret ediyor. Bir gün önce ABD Başkanı Donald Trump, Katar başbakanıyla görüştükten sonra şöyle demişti: "İran'ın askeri açıdan fiilen sonu geldi." Ayrıca ABD ablukasının devam edeceğini ve daha fazla askeri eyleme açık bırakılacağını söyledi. Onun sözleri, savaşın üzerinde anlaşmaya varılan bir sona erdiğini duyurmakta yetersiz kaldı. Diplomasiye yönelik her türlü açılım desteği hak eder. Ancak kalıcı bir anlaşma bile Körfez'in temel güvenlik sorunlarını çözümsüz bırakacaktır. Kuveyt komutanlığının değeri, uygulamaya ve bölgenin diğer güvenlik ortaklıklarıyla nasıl bağlantı kurduğuna bağlı olacaktır.
Cevap, tek bir büyük güvenlik düzenlemesinin bölgenin karşı karşıya olduğu her tehdidi çözebileceği beklentisinden vazgeçmeyi gerektiriyor. Bu beklenti, düşmanlar, öncelikler ve kabul edilebilir riskler konusunda var olmayan bir düzeyde anlaşmayı varsayar. İran'ın bu savaş sırasında Körfez ülkelerine yönelik saldırıları ve İsrail'in Eylül 2025'te Katar'a yönelik saldırısı, sorunun boyutunu gösteriyor. Tek bir düşman etrafında tasarlanan bir güvenlik mimarisi ciddi boşluklar bırakacaktır. Silahlı milisler ve terörist gruplar, siber saldırılar, deniz taşımacılığının aksaması ve mahalledeki devlet başarısızlığının sonuçlarının yanı sıra başka riskler de ekliyor. Güç kullanımına ilişkin uluslararası kısıtlamaların aşınması, tüm bu sorunların yönetilmesini zorlaştırıyor.
Bu karmaşık tehdit kümesine karşı en güvenilir yanıt, hem katmanlı hem de ağ bağlantılı bir güvenlik mimarisidir. Körfez ülkeleri zaten bu yönde ilerliyor. Şimdi görev, bu düzenlemelerin birlikte çalışmasını sağlamak ve savaşın acil baskısı azaldığında çabaları sürdürmektir. Katmanlama, farklı ortaklıkların farklı işler yaptığını kabul etmekle başlar. Körfez İşbirliği Konseyi içindeki ulusal yetenekler ve iş birliği bunun temelini oluşturuyor. ABD ile ilişkiler merkezi olmayı sürdürürken, ek düzenlemeler tek bir ortağın karşılayamayacağı ihtiyaçlara yöneliktir. ABD Merkez Komutanlığı ile işbirliği operasyonel bir katman sağlıyor. Örneğin Ocak ayında Al Udeid'de açılan hava ve füze savunma koordinasyon hücresi, bölgesel koordinasyonu geliştirmek, tehdit uyarılarını paylaşmak ve beklenmedik durumlara hazırlanmak için tasarlandı.
Ağustos ayında Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan tarafından imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üyeleri arasında toplu savunma taahhüdünü de ekliyor. Ekim ayında Katar, Türkiye, Pakistan ve Endonezya tarafından imzalanan Bedir Mutabakatı, savunma üretimi, araştırma ve teknik eğitim alanlarında işbirliğini ortaya koyuyor. Bu düzenlemeler doldurdukları boşluklara göre değerlendirilmelidir. Kolektif savunma, operasyonel koordinasyon ve endüstriyel kapasite birbirini güçlendirir ancak hiçbiri diğerinin yerini tutamaz. Durdurucuyu satın almak, bileşenlerini üretmek ve kriz anında onu kimin kullanacağına karar vermek ayrı sorunlardır. Bir sonraki adım, bu katmanları birbirine bağlayarak bir ortaklık yoluyla geliştirilen yeteneklerin, ülkelerin bir başka ortaklık yoluyla yapabileceklerini güçlendirmesini sağlamaktır. Mimariyi ağ bağlantılı yapan şey budur. Katar yararlı bir örnek sunuyor. Körfez İşbirliği Konseyi üyeliğini Suudi Arabistan ile paylaşıyor ve Bedir'e Türkiye ve Pakistan ile birlikte katılıyor. Bu nedenle üç Mekke'ye de bağlanır