Türkiye ve Birleşmiş Milletler, Rusya ile Ukrayna arasında Karadeniz'de ateşkesin ele alınacağı yeni müzakereleri başlattı. Bu durum, Bloomberg tarafından üst düzey bir diplomata dayanılarak bildirildi. Belirtildiği üzere organizatörler, küresel gıda fiyatlarındaki keskin artış koşullarında tahıl sevkiyatını koruma çabalarını yoğunlaştırmaya çalışıyor. Ekim ayında planlanan müzakerelerde arabuluculuk rolünü İsviçre merkezli sivil toplum kuruluşu "İnsani Diyalog Merkezi"nin temsilcilerinin üstlenmesi bekleniyor.
Ajansın kaynağına göre, görüşmelerin organize edilmesine yönelik çalışmalar eylül ayında, eylül sonlarında New York'ta Avrupa, ABD, Türkiye, Hindistan ve Mısır temsilcilerinin katıldığı kapalı oturumlu bir toplantıda diğer dünya güçlerinin de onayıyla başlatıldı.
Müzakerelerin, 2022 yılındaki Karadeniz tahıl girişiminin başarılı deneyimini tekrarlaması öngörülüyor. O dönemde varılan anlaşma, Ukrayna tahılının Odessa bölgesindeki limanlardan güvenli bir şekilde çıkarılmasının yanı sıra, Rus tarım ürünleri ve gübrelerinin küresel pazara erişimindeki kısıtlamaların kaldırılmasını da içeriyordu. Temmuz 2023'te Rusya, anlaşmaya katılımını askıya almıştı. Moskova bu kararını, anlaşmanın ikinci kısmı olan Rus ürünlerinin ihracatının yeniden başlatılmasına yönelik taahhütlerin yerine getirilmemesiyle açıklamıştı.
Türk makamları ajansın bu bilgisini henüz resmi olarak yorumlamadı.
2022-2023 yılları arasında Karadeniz koridorunun işleyişi yalnızca Ukrayna gemileri için belirlenen rotaya bağlı kalmamıştı: Temmuz 2023'te Rusya'nın anlaşmadan çekilmesinin ardından güvenlik garantileri geri çekilmiş, insani koridor kapatılmış, geçici olarak tehlikeli bölge rejiminin yürürlüğe girdiği ilan edilmiş ve koordinasyon merkezinin feshedildiği duyurulmuştu. Bu nedenle yeni rejim, yalnızca siyasi bir ateşkes mutabakatına değil, aynı zamanda ayrı olarak tesis edilmiş, denetlenebilir ve işlerliği olan bir seyir garantileri düzenine ihtiyaç duyuyor.
Eski yapının paralel bir diğer boyutu ise Rus ihracatını ilgilendiriyordu. İlgili mutabakat; finansman, sigorta ve lojistik alanlarındaki kısıtlamaların yanı sıra gemi kiralama ve ödeme işlemlerindeki zorlukları ortadan kaldırmayı amaçlıyordu; Mart 2025'te Moskova, girişimin yeniden başlatılması için "net, denetlenebilir ve işlevsel" garantileri şart koşmuştu.
Uygulamadaki en zayıf noktalardan biri sigorta meselesi olarak kalmaya devam ediyordu: Kasım 2022'de sigorta şirketleri, Rusya'nın anlaşmaya geri dönmemesi durumunda çatışma bölgesinden geçecek tahıl taşımacılığını güvence altına almayacaklarını uyarmıştı. Dolayısıyla, varılacak anlaşmanın sürdürülebilirliği yalnızca rotanın resmi olarak açılmasına değil, aynı zamanda taşımacılık için gerekli olan sigorta, ödeme ve lojistik altyapısının korunmasına da bağlı bulunmaktadır.