Pakistan Devlet Bankası (SBP), son üç yılda döviz rezervlerini başarıyla yeniden oluşturdu. Ancak bu başarının büyük bir kısmı, likiditenin doğrudan forex piyasasından çekilmesiyle elde edildi. Alımlarını piyasa likiditesindeki iyileşmeye bağlıyor ve bunların amacını dış tamponların ve dış yükümlülükleri karşılama kapasitesinin güçlendirilmesi olarak tanımlıyor. Bunlar meşru düşüncelerdir. Ancak rezerv biriktirmek için piyasadan doların çekilmesinin boyutu, ekonominin tamamına yönelik kaygıları artırıyor. Merkez bankası piyasada doların kalıcı ve baskın alıcısı haline geldiğinde, bilgi avantajına sahip bir kurumla rekabet etmek zorunda olan bazı özel işletmeleri etkili bir şekilde dışlamış olur. Pakistan, bütçe açıklarını finanse etmek için büyük ve ısrarlı devlet borçlanması yoluyla özel sektörün dışlanmasına aşina olmasına rağmen, döviz piyasasındaki dışlama eşi benzeri görülmemiş bir durum.
Forex piyasası yeterli derinliğe sahip olduğu takdirde hem merkez bankasının alımlarını hem de özel sektörün ihtiyaçlarını rahatlıkla karşılayabilecektir. Ancak pazarın kısıtlandığı yerde ayarlamanın bir yerde yapılması gerekiyor. Döviz kurunda, işlem spreadlerinde, akreditif açılmasındaki gecikmelerde (LC'ler) veya yabancı para birimine erişim kısıtlamalarında görünebilir. Gerçekte, özel sektör alıcıları ya piyasadan fiyatlandırılıyor ya da bekleme kuyruklarına itiliyor.
Medyada ithalat ödemelerinde gecikmeler ve bazı bankaların dolar karnesi uygulamasına ilişkin çeşitli haberler yer aldı. Bu uygulamalarla ilgili endişeler resmi ticaret değerlendirmelerinde de ortaya çıktı. Örneğin, ABD Ulusal Ticaret Tahmin Raporu 2026, bankaların LC ihraçlarındaki gecikmelerle ilgili paydaş endişelerini kaydediyor; bunun ticari bankaların bankalararası piyasadan döviz borçlanmasına ilişkin gayri resmi SBP sınırlamalarından kaynaklandığı bildiriliyor. Raporda ayrıca şirketlerin ve yabancı sermaye sahiplerinin karlarını, temettülerini ve telif ücretlerini dolar cinsinden ülkelerine geri göndermeye çalışırken idari gecikmeler, belgeleme engelleri ve resmi olmayan kuyruk sistemleriyle karşılaştıklarının altı çiziliyor. SBP'nin piyasa müdahalelerini yeniden değerlendirmesi gerekiyor.
Bu tür kısıtlamaların sonuçları vardır. Merkez bankacılığı özü itibarıyla bir muhasebe egzersizi ve bilanço yönetimi değildir. Her eylemin kaynak tahsisi, işletme maliyetleri, yatırım kararları ve nihayetinde ekonomik büyüme üzerinde mikroekonomik ve makroekonomik yansımaları vardır. Bu nedenle, ülkenin dış konumunu güçlendirmeyi amaçlayan bir politika, çelişkili bir şekilde, yatırımcıların duyarlılığını ve gelecekte döviz yaratmaya yönelik üretim kapasitesini zayıflatabilir.
Bir diğer paradoks ise döviz kuru sinyaliyle ilgilidir. Yoğun alımlara rağmen döviz kuru yanıt vermiyor. Geleneksel makroekonomik modeller bu tür müdahalelerin açıklanmasında sınırlı yardım sunmaktadır. Bunun yerine, sipariş akışı üzerine inşa edilen bir döviz kuru mikroyapısı yaklaşımı, döviz kurunun belirlenmesine ilişkin daha iyi bir açıklama sunabilir. Sipariş akışı, piyasa katılımcılarının oluşturduğu alım ve satım baskısını ifade eder. Bu yaklaşım, döviz kuru hareketlerini etkilemede katılımcıların kimliklerinin, bilgilerinin ve ticaret davranışlarının önemini kabul etmektedir. Evans ve Lyons'un 2002 yılında Journal of Political Economy'de yayınlanan bir çalışması, emir akışının döviz kuru değişimleri için önemli bir açıklayıcı güce sahip olduğunu gösteriyor. Piyasa katılımcılarına da lisans veren bir merkez bankası piyasaya girdiğinde emri