Kendisi bir bilimkurgu titanıdır ancak M John Harrison, Kent sahilinde geçen kıyamet romanı The End of Everything ile kısa süre önce ana akım haline geldi. Gerçekten umudumuzun kalmadığını mı düşünüyor? Parıldayan gözleri ve gümüş rengi at kuyruğuyla M John Harrison, 81 yaşına hiç benzemiyor. M, Michael'ı, Mike'ı ise arkadaşları için temsil eder. Ve dün gece, 13. romanı Her Şeyin Sonu ile Booker kurgu ödülünü kazanan en yaşlı yazar oldu. Röportajımız wifi sorunları nedeniyle ertelendi; romanın pek çok şeyin yanı sıra, insan dışı zekanın kontrolü ele geçirmesi durumunda neler olacağıyla ilgili olduğu göz önüne alındığında bu da uygun.
Her Şeyin Sonu, neredeyse Harrison'ın yazdığı süreye denk gelen 58 yıllık tarihinde bu ödülü kazanan ilk bilimkurgu romanı oldu. Kendini haklı hissedip hissetmediği sorulduğunda "İlginç" diye yanıtlıyor, "bilimkurguya bitişik hissi veren bir şeyin ciddi bir kitap olarak görülüp Booker ödülü verilebilmesi. Benim sorunum her zaman türe inanmamamdı. Hiçbir şekilde buna inanmıyorum." Parmağını yavaşça bana doğru sallıyor. Bu biraz daha neşeli, daha düzgün sakallı bir Gandalf ile kahve içmeye benziyor; Harrison'ın gençliğinde on yıl boyunca her yıl Yüzüklerin Efendisi'ni okuması kimseyi şaşırtmayacaktır.
Hoşuna gitsin ya da gitmesin, Harrison edebi bilim kurgunun titanı olarak selamlanıyor. Hayranları arasında merhum Ursula K Le Guin ve Iain Banks'in yanı sıra bugün China Miéville gibi devler ve daha şaşırtıcı bir şekilde Sex and the City yıldızı ve geçen yılın Booker jürisi Sarah Jessica Parker yer alıyor. Ancak kendisi ilk söyleyenin aksine herkesin bildiği bir isim değil. Gerçi bu değişiyor. 2020'de Batık Toprak Yeniden Yükselmeye Başlıyor filmiyle Goldsmiths ödülünü kazandı ve 2022'de kendisi de Booker jürisi oldu.
Her Şeyin Sonu'nun yazılması yaklaşık 15 yıl sürdü ve gerçek dünyadaki olaylar onu geride bıraktı. Yapay zeka, geç kapitalizm, çevresel çöküş, mülteci krizi, Brexit; günümüzün genel krizinin neredeyse tüm tezahürleri bu ince, anlaşılması zor romanın sayfalarında bulunabilir. Adından da anlaşılacağı gibi bu, son zamanlarımıza ait bir çalışmadır. "Birden şunu düşündüm, 'Eh, 80 yaşındasın, onu bir kez daha uçurumun üzerinden itmeyi deneyebilirsin.'
Ve ne olacağı herkesin tahminidir. Eleştirmenlerin işaret ettiği gibi Her Şeyin Sonu bilinçli olarak tanımlamaya direniyor. Bu, kafa karıştırmanın zaferidir. Yazar, heyecan verici bir şekilde, "Bunun bir kısmını size açıklayabilirim" diyor. "Ama hayır, istemiyorum." Harrison'a göre dünyanın sonu bir patlamayla değil, sonsuz bir kafa karışıklığıyla sona eriyor. “Birdenbire temellerini kaybeden toplumlarda gördüğünüz açıklayıcı çöküşü ve epistemolojik çöküşü sunmak için tasarlanmış bir kitaptı.” Bunu gotik korku, yol filmi, bilim kurgu ve fantezinin bir karışımı, hatta "bir deniz kenarı romanı" olarak tanımlıyor. Listeye hiciv eklerdim. Harrison bunun bir distopya olmadığı, daha ziyade erken dönem JG Ballard veya John Wyndham geleneğinde bir felaket sonrası romanı olduğu açıktır. Ama o geleneklerle oynamak istiyordu; okuyucunun karakterlerden daha fazlasını bilmesini istemiyordu. "Size bunun Triffidler olduğu söylenseydi sıradan bir bilim kurgu olurdu" diyor.
Yakın gelecekte, Kent'in bir yerinde isimsiz bir sahil kasabasında (Peaky Blinders'ın meşhur deyimiyle "Bu cehennemse, Margate'e çok benziyor") geçen film, yakın gelecekte geçiyor.