Dawn News
Ekonomik istikrara ilişkin resmi iddiaların aksine, yakın zamanda açıklanan bir dizi rapor, Pakistan'da yoksulluğun derinleştiğine ve insani gelişme krizine dair rahatsız edici kanıtlar sunuyor. Dünya Bankası'nın Pakistan Yoksulluk ve Eşitlik Raporu'na göre, ulusal yoksulluk oranı 2018-19'da yüzde 22'den 2024-25'te yüzde 29'a yükseldi; bu da ülke genelinde yaklaşık 70 milyon yoksul insanın ulusal yoksulluk sınırının altında yaşadığı anlamına geliyor. Ekonomik eşitsizliğin bir ölçüsü olan Gini endeksi yüzde 28,4'ten yüzde 32,7'ye çıkarak 25 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Dünya Bankası'nın bölgesel ekonomik görünümü, Pakistan'ın aşırı yoksul kategorisine giren MENAAP bölgesi nüfusunun yaklaşık yarısına ev sahipliği yaptığını bildirdi. Dünya Bankası, Pakistan'ın yoksulluğu azaltma konusundaki geri dönüşünü, Kovid-19 salgınının tetiklediği ekonomik şoklara, 2022'deki yıkıcı sellere, yüksek enflasyona ve para birimindeki değer kaybına bağlıyor.
UNDP'nin 2025 Küresel Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi, Pakistan nüfusunun yüzde 38,3'ünün (95 milyon kişi) çok boyutlu yoksul olduğunu, yani yalnızca nakit paradan değil, aynı zamanda sağlık ve eğitim gibi temel ihtiyaçlardan da yoksun olduğunu bildirdi. 32 milyon kişi daha çok boyutlu yoksulluğa karşı savunmasız durumda. Pakistan'ın yüzde 38,3'lük yoksul nüfusu, Hindistan'ın yüzde 16,4'ünü ve Bangladeş'in yüzde 14,9'unu gölgede bırakıyor. Yoksulluğun endişe verici boyutu, Pakistan'ı 122 ülke arasında 106'ncı sıraya yerleştiren 2026 Küresel Açlık Endeksi'ne de yansıdı. Pakistan, Güney Asya'da en yüksek açlık puanına sahip ülke. Rapor, gıda fiyatlarındaki enflasyonu hane halkının satın alma gücünün azalmasına ve gıdaya erişimin kısıtlanmasına bağlıyor. Rapor, ülkede yetersiz beslenmenin 2018'de "düşük" seviyeden "orta" seviyeye çıktığını, çocuk israfının ise "yüksek" eşiğe doğru yükseldiğini ortaya koyuyor. Yoksulluğun kökleri onlarca yıldır süren yanlış yönlendirilmiş kamu politikasından kaynaklanmaktadır.
Bütün bu raporlar krizin ciddiyetini yansıtıyor. British Medical Journal'da yayınlanan, ulusal temsili bir ruh sağlığı araştırması (2018-22) üzücü gerçekleri ortaya çıkardı. Anket, her üç Pakistanlıdan birinin teşhis edilebilir bir zihinsel veya davranışsal bozuklukla yaşadığını ortaya çıkardı; Her beş kişiden biri travma sonrası stres bozukluğu kriterlerini karşılıyor. Şaşırtıcı bir şekilde yüzde 6'sı intihar düşüncelerini bildirdi ve 10 kişiden birden fazlasında depresyon vardı. Bu tür şaşırtıcı zihinsel bozukluk oranları, düşük gelir ve zayıf eğitim, işsizlik, yaş ve bozulan aile koşullarıyla bağlantılıdır. İnsani gelişme Pakistan'da kronik olarak göz ardı edilen bir öncelik olmaya devam ediyor. UNDP'nin 2025 İnsani Gelişme Raporu, Pakistan'ı 'düşük' insani gelişme kategorisinde yer alan 193 ülke arasında 168'inci sıraya yerleştirdi. Afganistan dışındaki tüm bölge ülkeleri İnsani Gelişme Endeksi'nde Pakistan'ın önünde yer alıyor.
Yoksulluğun kökleri onlarca yıldır süren yanlış yönlendirilmiş kamu politikasından ve kötü yönetimden kaynaklanmaktadır. İnsani gelişmeye yüzeysel bir önem veriliyor; konu çoğunlukla resmi konuşmalar ve seçim manifestolarıyla sınırlı kalıyor. Her ne kadar Kovid-19, seller ve daha geniş çaplı iklim değişikliği ekonomiyi olumsuz etkilemiş olsa da insani gelişme hükümetin öncelikler listesinde nadiren yer alıyor. Jeopolitik ve süregelen sınır gerilimleri ve yakın zamanda yaşanan Körfez savaş şokları, kaynakları ve dikkati insani gelişmeden güvenlik önceliklerine kaydırdı. Sorun, ihracatı engelleyen ve yabancı yatırımı engelleyen iç güvenlik sorunlarıyla daha da şiddetlendi. İki ildeki terör ve zayıf kanun ve düzen durumu yerel yatırımları paramparça etti. Bu ortam, birçok yabancı şirketi,