Proto Thema
Amerikan hükümetinin, Yunan-Amerikan Liderlik Konseyi (HALC) tarafından Türk diplomat seçiminin engellenmesi amacıyla Dışişleri Bakanı ve Amerika'nın Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz'a yazdığı mektupla müdahalesi. Örgüt, Washington'u adaylığına açıkça karşı çıkmaya ve gerekirse Güvenlik Konseyi'nde veto kullanmaya çağırıyor. Sayın Sinirlioğlu'nun 6 Kasım'da BM Genel Kurulu'ndaki duruşması sırasında Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail'den sorular geldi. HALC, yanıtlarının Türkiye temsilcisi olarak savunduğu pozisyonlarla birleştiğinde, Birleşmiş Milletler liderliğine aday olarak bağımsızlığı ve güvenilirliği hakkında ciddi sorular ortaya çıkardığını savunuyor.
Türkiye'nin eski dışişleri bakanı ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) mevcut Genel Sekreteri, görev süresi 31 Aralık'ta sona erecek olan Antonio Guterres'in yerine 1 Kasım'da Ankara tarafından resmen aday gösterildi. HALC'nin mektubunun merkezinde Türk diplomatın 'e karşı tutumu yer alıyor. Örgüt, Sayın Sinirlioğlu'nun, Türkiye'nin daimi temsilcisi olarak BM Genel Sekreteri'ne yazdığı 19 Mayıs 2022 tarihli mektupta, 1960 yılında Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türklerin katılımıyla kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti'nin "1963 yılında tüzel kişiliğinin sona erdiğini" öne sürdüğünü hatırlatıyor.
6 Kasım'daki duruşmada Kıbrıs Cumhuriyeti temsilcisi, Sayın Sinirlioğlu'na doğrudan Kıbrıs'ın egemenliğini, bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve Birleşmiş Milletler üyesi devlet statüsünü tanıyıp tanımadığını sordu. Türk diplomat doğrudan cevap vermedi. Kendisi, Genel Sekreterlik görevini üstlenmesi durumunda, kendisine BM Şartı'nın rehberlik edeceğini garanti etmekle sınırlıydı ve uluslararası bir yetkilinin desteklemesi gereken bağımsızlık ve tarafsızlık ilkelerini hatırlattı. HALC aynı zamanda Güvenlik Konseyi kararlarına ilişkin tutumunu da eleştiriyor ve bu kararların uygulanmasını teşvik etme taahhüdünde bulunmadığını belirtiyor.
541 ve 550 sayılı kararların yanı sıra Güvenlik Konseyi'nin 23 Temmuz 2021 tarihli, Türk ve Kıbrıslı Türk liderliğinin Maraş'ın bir kısmının daha da açılmasına ilişkin duyurusunu kınayan başkanlık açıklamasına özel atıf yapılıyor. Konsey daha sonra bu kararın ve Ekim 2020'den bu yana bölgede gerçekleştirilen tüm eylemlerin derhal geri alınmasını talep etmişti. Kıbrıs heyeti ayrıca Sayın Sinirlioğlu'ndan, 2023 yılının Ağustos ayında Pile'de BM Barış Gücü (UNFICYP) mensuplarına yönelik düzenlenen saldırıları somut bir yanıt alamadan kınamasını talep etmişti. Benzer sorular Yunan heyeti tarafından da gündeme getirildi ve bu sorular Bay Sinirlioğlu'nun 2019'da deniz bölgelerinin sınırlandırılmasının savunulmasındaki rolüne odaklandı.
Yunanistan, Türk diplomattan, uluslararası hukuka bağlılığını açıkça belirtmesinin, Girit ve Oniki Adalar da dahil olmak üzere Yunan adalarının haklarını göz ardı eden bir muhtırayı savunmasıyla nasıl bağdaştığını açıklamasını istedi. Sayın Sinirlioğlu ise buna cevaben, Türkiye tarafından aday gösterilmesine rağmen ülkesinin temsilcisi olarak sürece katılmadığının altını çizdi. Teklif ettiği desteği bile dile getirdi