Tokyo Bölge Mahkemesi 30 Eylül'de, Japonya tarihinde ilk kez, insan sesinin —portre hakkıyla aynı düzeyde— ticari kullanım hakkı ile korunduğuna hükmetti. Kyodo News'in bildirdiğine göre karar, bir aktörün konuşmasının yapay zeka tarafından taklit edilmesiyle ilgili bir davada alındı.
Ajansın alıntı yaptığı mahkeme başkanı Yargıç Ayu Takahashi, "İnsan sesi, tıpkı portre gibi, bir kişinin kimliğini simgeler" dedi.
Dava, geçen yıl kasım ayında "Jujutsu Kaisen" anime serisindeki Kento Nanami rolüyle tanınan popüler seslendirme sanatçısı Kenjiro Tsuda tarafından açıldı. Sanatçı, TikTok yönetiminden, kendi sesini kopyaladığını iddia ettiği yapay zeka destekli dış ses içeren videoların kaldırılmasını talep etti. Bahse konu içerik, Temmuz 2024 ile Eylül 2025 arasında yayınlanan kentsel efsaneler, okültizm ve ilginç geribildirimler temalı 188 video clip'ten oluşuyordu.
TikTok'un operatörü, videolarda aktörün sesiyle karıştırılması mümkün olmayan "standart bir erkek sesi" kullanıldığını savundu. Videoların yapımcısı ise yapay zekayı bir arkadaşının sesi üzerinde eğittiğini öne sürdü. Davalılar ayrıca hesap 29 Haziran'da zaten silindiği için davanın anlamsız olduğunu iddia ettiler.
Gerçekleştirilen analiz, Sn. Tsuda'nın sesi ile yapay zeka arasında yüksek düzeyde bir benzerlik olduğunu ortaya koydu. Dava dosyasına göre videonun yapımcısı, aktörün tanınabilir tonlamaları sayesinde ayda 500 bin ila 750 bin yen (3,2-4,8 bin dolar) arasında gelir elde ediyordu. Mahkeme, videoların daha önce silinmiş olması nedeniyle bu içeriklerin kaldırılması talebi dışındaki şikayetleri kabul etti. Davacının avukatı gazetecilere yaptığı açıklamada, karara itiraz etmeyeceğini belirtti.
Japonya'da halihazırda ses haklarını açıkça düzenleyen yasalar bulunmuyor. Ülkenin Adalet Bakanlığı daha önce, sosyal medyada başkasının sesinin yapay zeka klonunu içeren bir videonun para kazanma amacıyla yayınlanmasının hak ihlali olarak değerlendirilebileceğine dair açıklamalar yayınlamıştı.
Tokyo'daki bu karar, Japonya'da ses haklarına ilişkin özel bir yasanın bulunmadığı bir ortamda mahkemenin imaj kullanım hakkı mantığını sese uygulaması açısından dikkat çekicidir. Benzer bir yaklaşım, sesin henüz yasal bir boşlukta yer aldığı Rus hukukunda da tartışılıyor; Devlet Duması'na, ses kullanımının tıpkı görüntü hakkı ile aynı mantıkla düzenlenmesini öngören bir yasa tasarısı sunuldu.
Bu tür bir düzenlemeye duyulan ihtiyaç, konuşma sentezi teknolojilerinin gelişmesiyle açıklanıyor: Gerçek bir sesin ses kayıtları üzerinde eğitilen yapay zeka onu taklit edebilir ve elde edilen kayıtlar ses sahibinin istemeyeceği şekillerde kullanılabilir.
Rusya'da görüntü hakkına dayanmak varsayımsal değildir; ilgili norm yaklaşık on beş yıldır Medeni Kanun'da yer almaktadır ve yapay zeka yaygınlaşmadan önce bile bu araç, fotoğrafları örneğin reklamlarda kötü niyetle kullanılan aktörleri korumak için başarıyla uygulanmıştır.