Nezavisne
Sahibi Davor Macura'nın hazineden izinsiz olarak yaklaşık 383 milyon avroyu çektiğinden şüphelenilen Sırp Alta Bank'taki olay, Güneydoğu Avrupa'nın en büyük bankacılık skandallarından birine dönüşebilir. Bne IntelliNews portalının yazdığına göre bu olay, son otuz yılda bölgeyi sarsan, siyasi etki, şüpheli işlemler ve vatandaşlar ve devlet açısından büyük kayıplarla karakterize edilen mali işleri hatırlatıyor. Sırbistan Savcılığı, Alta Group şirketi aracılığıyla Alta Bank'ın sahibi olan Macura'yı hazineden yasa dışı olarak yaklaşık 45 milyar dinar, yani 383 milyon euro çekmekle suçluyor. Kendisi 2 Kasım'da, resmi kartlarla para çekmesine izin verdiğinden şüphelenilen iki banka çalışanıyla birlikte tutuklandı. Sırbistan Merkez Bankası, mali durumundaki ciddi bozulma nedeniyle Alta Bank'ın faaliyet lisansını 30 Ekim'de iptal etti. Banka kapatılmadan önce müşteriler milyonlarca mevduatı çekmişti.
Bne IntelliNews'in aktardığı verilere göre, hazineden çıkarıldığından şüphelenilen tutar, Alta Bank'ın toplam varlıklarının yaklaşık beşte birini oluşturuyor. Temmuz sonu itibarıyla bankanın varlıkları 1,83 milyar avro değerindeydi ve Sırbistan'ın en büyük dokuzuncu bankasıydı. Sırbistan medyası, Macura'yı, 25 Ekim seçimlerinde 14 yıl sonra iktidarını kaybeden Sırp İlerleme Partisi'ne yakın bir iş adamı olarak tanımladı. PortalNove'a göre, öğrenci listesi Alta Banka'yı yozlaşmış ahtapotun tepesi olarak adlandırdı ve bankaları, hükümetin devri sırasında ülkeden sermayenin olası çekilmesine karşı dikkatli olmaya çağırdı. Bölgedeki en büyük mali skandallardan biri 2014 yılında Moldova'da yaşandı; Banca de Economii, Banca Sociala ve Unibank olmak üzere üç bankadan yaklaşık bir milyar dolar çekildi. Para, hiçbir zaman geri ödemeyen şirketlere verilen krediler yoluyla elde edildi.
Merkez bankası devlet garantili acil kredilerle müdahale etti ve borç yükü sonunda vatandaşların sırtına bindi. Expert Group kuruluşunun değerlendirmesine göre kayıplar Moldova'nın gayri safi yurt içi hasılasının yaklaşık yüzde 12'sine ulaştı. Bankalardan birinin başında bulunan işadamı Ilan Shor, 2023 yılında 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı ancak yurt dışında bulunuyor. Demokrat Parti'nin eski lideri Vladimir Plahotniuk, Nisan 2026'da 19 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Moldova aynı zamanda Rus Çamaşırhanesi olarak bilinen uluslararası kara para aklama operasyonunun da önemli bir halkasıydı. Bu operasyonla 2011'den 2014'e kadar Rusya'dan en az 22 milyar dolar, bazı tahminlere göre ise 80 milyar dolar çıkarıldı.
Ülkenin dördüncü büyük bankası olan Bulgaristan'ın Kurumsal Ticaret Bankası (KTB), mevduatların büyük miktarda çekilmesinin ardından 2014 yılında çöktü. Denetimde yaklaşık 1,92 milyar avroluk sermaye açığı tespit edildi, bu nedenle merkez bankası bankanın faaliyet iznini iptal etti. Mevduat Sigorta Fonu mevduat sahiplerine yaklaşık 1,88 milyar euro ödeme yaptı. Savcılık aralarında çoğunluk sahibi Cvetan Vasilev'in de bulunduğu 18 kişi hakkında suç duyurusunda bulundu. Sırbistan'a taşındı ve burada 2022'de siyasi sığınma hakkı aldı. Bulgaristan, iki yıl sonra onun için yeni bir Avrupa tutuklama emri çıkardı. Bosna-Hersek'te bankacılık sektörü üzerindeki siyasi nüfuzun en ünlü örneklerinden biri Mostar'daki Hercegovačka banka vakasıydı. Yüksek Temsilci Wolfgang Petrič, Hırvat Demokrat Birliği'nin Bosna-Hersek'te Hırvat öz yönetimini kurma kampanyasını finanse ettiği şüphesi nedeniyle 2001 yılında bankayı geçici yönetim altına almıştı. Soruşturma, Hırvatistan'ın Bosnalı Hırvat ordusuna yardım olarak aktardığı yaklaşık 110 milyon avronun ortadan kaybolduğunu gösterdi.
Eski üye Başkan