Bir ergenin kimlerle iletişim kurduğunu bilmek, bir gruba katıldığında veya gruptan ayrıldığında bildirim almak, hangi durum güncellemelerini görüp hangilerini gösteremeyeceğini belirlemek ve bir genç için en uygun yapay zeka deneyimine karar vermek... Bunlar, dünya çapında ve İtalya'da da kullanıma sunulan WhatsApp'ın 'ebeveyn kontrolü' özelliğinde yer alan seçeneklerden sadece birkaçı. Bu yenilik, reşit olmayanların güvenliğine ve ruh sağlığına yönelik dünya genelinde artan bir hassasiyet ikliminde geliyor. Nitekim sadece birkaç hafta önce AB, sosyal medya için katı yaş sınırları belirleyen ve teknoloji şirketlerinin platformlarının tasarım aşamasından itibaren güvenli olduğunu kanıtlamalarını zorunlu kılan Çocuk Yasası'nı (Kids Act) önermişti.
WhatsApp'taki ebeveyn kontrolü, Meta grubunun diğer uygulamaları tarafından ergenler için halihazırda benimsenen diğer önlemlere ekleniyor. Instagram, Facebook ve Messenger'da 13 ila 17 yaş arası gençleri hedefleyen 'genç hesapları' aktif durumdayken, ebeveyn denetim araçları TikTok, YouTube ve Snapchat gibi diğer şirketlerin platformlarında da yer alıyor. Gençlerin giderek daha fazla zaman geçirdiği bu uygulamalarda, Eurostat'ın ağustos ayındaki bir araştırmasına göre Avrupa'daki 13-18 yaş arası gençler sadece okul günlerinde günde ortalama 4 buçuk saat, hafta sonlarında ise 6 saat çevrimiçi vakit geçiriyor.
WhatsApp'taki ebeveyn kontrolünün, şirketin açıklamasına göre, ebeveynlerin 13 yaşından büyük bir ergenin mevcut hesabına ekleyebileceği "isteğe bağlı ve esnek" araçlardan oluşan bir bütün olduğu belirtiliyor. Kurulumu "kolay" olan bu sistemde ebeveynler ve gençler, "en uygun WhatsApp deneyimini seçmek" için bunu birlikte yapabiliyorlar. Eğer bir genç ayarları değiştirmek isterse, doğrudan ebeveyn tarafından belirlenen bir PIN kodu aracılığıyla ebeveynin onayını almak zorunda olacak. Sistem, tek bir PIN kodu ve "ebeveynleri bilgilendirmek için net uyarılar" öngörüyor. Ayrıca bir yetişkin, çocuklara en uygun Meta yapay zeka deneyimini de seçebilecek; varsayılan 13+ ayarı ile daha kısıtlayıcı olan "Sınırlandırılmış İçerikler" seçeneği arasında tercih yapılabilecek. Kontroller etkinleştirilse bile WhatsApp, "gençlerin kişisel aramaları ve mesajlarının gizli kaldığını ve uçtan uca şifreleme ile korunduğunu, sohbet dışındaki hiç kimsenin, hatta WhatsApp'ın bile içeriği göremeyeceğini veya dinleyemeyeceğini" vurguluyor. Meta grubu şirketi, "Bu sadece ilk adım. Aileler tarafından bize sağlanan yönlendirmeler doğrultusunda bu kontrolleri adım adım geliştiriyoruz" altını çiziyor.
Mark Zuckerberg'in platformunun ebeveynler ve çocuklar için sunduğu yeni araçlar, kurumların ve kullanıcıların teknoloji platformlarının ve özellikle yapay zekanın en gençlerin kullanımıyla bağlantılı güvenlik ve ruh sağlığı konusundaki hassasiyetinin arttığı bir dönemde geliyor. Meta, ağustos ayında, küçüklerin sosyal medya bağımlılığına ilişkin tarihi davayı kapatmak için bir Amerikan eyaletleri koalisyonuyla 17-18 milyar dolarlık bir anlaşmaya varmıştı. Avustralya'nın öncülük ettiği dünya genelinde ise küçükler için sosyal medya yasakları getiriliyor veya değerlendiriliyor. Brüksel, 17 Eylül'deki Eu Kids Act önerisinin ardından, sonbahar için platformların kullanımına yönelik bir tedbirler çerçevesi sağlayacak yeni bir paket olan Digital Fairness Act'i (Dijital Adalet Yasası) hazırlıyor.