The Guardian
Bu travma yaşayan memelileri Kanada'daki Marineland gibi yerlerden 'kurtarmak' mümkün değil. İnsanların, eylemlerimizin kolayca geri alınamayacağını anlaması gerekiyor. "Balinaları kurtarın" sözünü hatırladınız mı? Bu herkesin destekleyebileceği bir çevre kampanyasıydı. Elbette balinaların ölmesini istemezsiniz! Ticari balina avcılığına yönelik 1986'daki küresel yasağın sınırı aşmış olabilir, ancak içinde bulunduğumuz sofistike zamanlarda bu slogan ne yazık ki indirgemeci, hatta naif görünüyor. Greenpeace'in 40 yıl sonra web sitesinde uyardığı gibi: "Balinaları kurtarmak için hâlâ yapılacak daha çok iş var." Evet. Okyanus ekosistemlerimizin durumunu araştırdığınızda oldukça fazla şey olduğunu söyleyebilirsiniz.
Balinaları esaretten kurtarmak bile (Florida'daki Seaworld'deki orca Tilikum hakkındaki Blackfish belgeselinden bu yana yapılacak doğru şey olduğu genel olarak kabul edildi) kolay bir zafer olmaktan çok uzak. Geçtiğimiz birkaç ay boyunca, nostaljik reklam müzikleriyle "eğlencenin asla durmadığı" "büyülü bir yer" olarak bilinen Kanada'nın en ünlü deniz parkı Marineland'in üzücü destanını takip ediyordum. Marineland, mali baskılar ve balina ve yunus gösterilerinin aile dostu eğlence olarak gözden düşmesi nedeniyle iki yıl önce halka kapatıldı. Kamuoyunun duyarlılığı sürekli olarak esaret altındaki deniz memelilerinin aleyhine dönüyor. Kanada'nın nihayet yunus ve balina beslemeyi yasakladığı 2019'un ortalarında, Marineland hem temel sorun hem de ısrarlı kötü muamele iddiaları (eski çalışanların ihbar edilmesi de dahil olmak üzere) nedeniyle onlarca yıldır savaş halindeydi.
Marineland'in Wikipedia sayfasında rapor edilen balina ölümlerinin uzun listesi, 1992'de isimsiz bir balinanın boğularak ölmesine kadar uzanıyor ve bu durum ciddi bir okumaya yol açıyor. Canadian Press gazetesi yalnızca 2019'dan bu yana 21 ölüm saydı. O halde, Marineland'in kapatılmasının hayvanseverler için ender bir kazanım, balinaların kurtarılması konusunda kesin bir durum olduğunu düşünebilirsiniz; ancak eski sakinlerinin çoğu için mutlu son olmadı. Özgür Will'in bizi inandırdığına rağmen, balinaları kurtarmak onları muzaffer bir şekilde açık sulara bırakmaktan ibaret değil. Travma yaşamasalar da esaret altında yaşamaya adapte olmuş bu hayvanlar, vahşi doğada hayatta kalma kapasitesine sahip değil ve bu da onları zor bir seçim yapmaya zorluyor: ya başka bir deniz parkına transferlerini organize edin ya da onları yere indirin.
Bu tür karmaşık, hassas hayvanlar için yer değiştirme bile travmatik olabiliyor; burada da durum böyle görünüyor: Marineland'den ABD ve İspanya'daki akvaryumlara taşınan 30 balina ve dört yunustan yedisi (altı beyaz balina ve bir yunus) yeni evlerinde öldü. Bunun doğrudan taşınmanın mı yoksa altta yatan sağlık koşullarının mı sonucu olduğu bilinmiyor. Her iki durumda da uzmanlar, hayvanların muhtemelen zaten kronik stres altında olduğunu ve ayrıca yer değiştirmenin gerçekten mümkün olan tek seçenek olduğunu söylüyor. Calgary Hayvanat Bahçesi baş veterineri Doug Whiteside, CBC Newsit'in "bu balinalara daha iyi bir yaşam sağlamak için bir tür Hail Mary çabası" olduğunu söyledi. Şu anda Marineland'deki beyaz balina nüfusunun %20'si öldü ve balina refahı savunucularının "ölüm nöbeti" tutmasıyla daha fazlasının da onu takip etmesi bekleniyor.
Bu korkunç sondan ne çıkarabiliriz? Öncelikle bu hayvanları tanklara koymakla hata yaptık. Köpeklere Güven sloganını yeniden düzenlemek gerekirse, bir balina ömür boyudur. Eğlencemiz için deniz memelilerini esaret altında tutmanın yanlışlığını sonunda fark etmiş olabiliriz, ancak hayvanlar biz onları görme arzumuzu kaybettiğimizde öylece ortadan kaybolmazlar. Hayvan haklarını ve refahını bir denge olarak hayal etme eğilimi var: