Akdeniz'in sahil kenti Antalya'daki geniş bir fuar merkezinde COP31'e 100.000'den fazla kişinin katılması bekleniyor Antalya - Artan sıcaklıkların eylem aciliyetini artırması, mali kısıtlamalar ve jeopolitik gerilimlerin küresel işbirliğini güvence altına alma çabalarını zorlaştırması nedeniyle BM'nin yıllık iklim görüşmeleri Pazartesi günü Türkiye'de başlıyor. Önümüzdeki iki hafta boyunca Akdeniz'in sahil kenti Antalya'daki geniş fuar merkezinde 100.000'den fazla kişinin COP31'e katılması bekleniyor. Yaklaşık 200 ülkeden müzakereciler, enerji geçişini nasıl hızlandıracakları ve gelişmekte olan ülkelerin kötüleşen iklim acil durumuyla başa çıkmalarına yardımcı olacak fonların nasıl sağlanacağı konusunda zorlu tartışmalarla karşı karşıya. Ancak gözlemciler, ülkelerin petrol fiyatı şokuyla ve ABD'nin İran'la savaşı ve Rusya'nın Ukrayna'daki çatışmasıyla körüklenen jeopolitik gerilimlerle boğuşması nedeniyle çok az büyük atılımın beklendiğini söylüyor.
Bu arada, iklim acil durumu bu yıl da hasara yol açmaya devam etti; cezalandırıcı sıcak hava dalgaları Avrupa'yı kavurdu, Endonezya'da kontrol edilemeyen yangınlar kasıp kavurdu ve bir buzul çöküşü Nepal'de yıkıcı selleri tetikledi. Olağanüstü güçlü El Nino iklim olgusunun bu yılın sonlarında zirveye ulaşacağı, aşırı hava koşullarını artıracağı ve muhtemelen 2026 veya 2027'nin tarihteki en sıcak yıl olmasına yardımcı olacağı tahmin ediliyor. Görünüm kasvetli: Birleşmiş Milletler Eylül ayında küresel sıcaklıkların sanayi öncesi seviyelerin 1,5 derece üzerine çıkacağı ve Paris Anlaşması tarafından belirlenen en iddialı eşiğin aşılacağı konusunda uyardı. Endişeli Bilim Adamları Birliği'nin iklim programı direktörü Rachel Cleetus, "Küresel liderler bizi uçurumun eşiğinden geri çekmeli ve fosil yakıtlardan hızlı bir şekilde uzaklaşmaya ve yenilenebilir enerjiyi genişletmeye kararlı olmalıdır; bu, mevcut enerjinin karşılanabilirliği kriziyle desteklenen bir zorunluluktur" dedi.
Türkiye, COP31'e başkanlık ederken, konferansa kimin ev sahipliği yapacağına ilişkin anlaşmazlığı çözen alışılmadık bir düzenleme kapsamındaki müzakerelere Avustralya öncülük ediyor. Ortaklar, yıllarca süren taahhütler ve iddialı duyuruların ardından taahhütleri somut eyleme dönüştürmeye odaklanarak zirveyi "COP'nin uygulanması" olarak damgaladılar. Türkiye, ülkeleri yapay zekadan atık yönetimine kadar bağlayıcı olmayan taahhütleri desteklemeye teşvik eden resmi müzakerelerin yanı sıra bir “eylem gündemi” de geliştiriyor. Bu girişimin en önemli unsuru, küresel enerji talebinin elektrikle karşılanan payını bugün yaklaşık yüzde 20'den 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmaya yönelik bir "elektrifikasyon" hamlesidir. Ancak bu girişim bir sürtüşme kaynağı haline gelebilir. Avrupa Birliği, Türkiye'nin teklifinde fosil yakıtların rolüne ilişkin tartışmayı ateşleyebilecek bir terim olan "temiz" elektrifikasyon çağrısında bulundu.
Ülkeler, 2023'te Dubai'de düzenlenen COP28'de dönüm noktası niteliğinde bir anlaşmayla fosil yakıtlardan uzaklaşmayı taahhüt etti ancak bu taahhüdün nasıl eyleme dönüştürüleceği konusunda anlaşmaya varamadı. COP30 ended with a deal that made no explicit mention of fossil fuels after oil-producing countries opposed the language. Bunun yerine Brezilya, her ülkenin kendi koşullarına göre uyarlayabileceği, fosil yakıtların aşamalı olarak ortadan kaldırılmasına yönelik öneriler içeren gönüllü bir "yol haritası" hazırladı. AB ve diğer gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelerin iklim etkilerine uyum sağlamak ve aşırı hava felaketlerinden kurtulmak için ihtiyaç duydukları fonları sağlama sözlerini yerine getirmeleri konusunda baskı altındadır. A senior EU official warned that there would be “no political will” for extra funding pledges. African countries are pushing for the COP31 agenda to include discussions