İki yüz elli yıl önce Adam Smith, Ulusların Zenginliği'ni yayımladı ve insanların ekonomik refahı anlama biçimine meydan okudu. Bir ülkenin zenginliğinin yalnızca hazinesinde biriken altın değil, aynı zamanda halkının üretim kapasitesi olduğunu savundu. Yapay zekanın ekonomileri, endüstrileri ve işgücü piyasalarını yeniden şekillendirmeye başladığı günümüzde Smith'in sorusu yeni bir aciliyet kazandı: Makinelerin bir zamanlar yalnızca insanlara özgü sayılan görevleri yerine getirebildiği bir çağda bir ülkeyi zengin yapan nedir? Bu, New Giza Üniversitesi'nin ev sahipliği yaptığı ve hem Smith'in dönüm noktası niteliğindeki çalışmasının 250. yıldönümünü hem de üniversitenin onuncu yıldönümünü kutlayan bir konferansta araştırılan ana soruydu. Smith'in eğitim gördüğü ve daha sonra öğretmenlik yaptığı Glasgow Üniversitesi'ndeki meslektaşları da dahil olmak üzere akademisyenleri, politika yapıcıları ve iş dünyasının liderlerini bir araya getiren tartışmalar, piyasalar, hükümet, teknoloji ve toplum arasındaki ilişkiyi yeniden gözden geçirme fırsatı sundu.
En önemli sonuç, Smith'in fikirlerinin geçerliliğini koruduğu, ancak bunları günümüz ekonomisine uygulamanın zenginlik, sorumluluk ve fırsat konusunda daha geniş bir anlayış gerektirmesiydi. Adam Smith hiçbir zaman var olmayan bir devletin savunucusu olmadı. Adam Smith hakkındaki en ısrarcı yanılgılardan biri, piyasaların hükümet müdahalesi olmadan işlemesi gerektiğine ya da bireysel açgözlülüğün peşinde koşmanın otomatik olarak kolektif refah üreteceğine inanmasıdır. Smith, iktisatçı olmadan önce bir ahlak filozofuydu. Onun piyasa anlayışı adalet, sorumluluk ve toplumun refahı meselelerinden ayrılamazdı. Hakların korunması, adil rekabetin sürdürülmesi ve ekonomik faaliyetlerin topluma fayda sağlayabileceği koşulların sağlanmasında hükümetin önemli bir rol oynadığını kabul etti. Bu ayrım bugün çok büyük önem taşıyor.
Yapay zeka, on yıl önce hayal edilmesi bile zor olan ölçekte üretkenlik ve ekonomik büyüme fırsatları yaratıyor. Ancak aynı zamanda piyasa yoğunlaşması, istihdam, mahremiyet ve ekonomik kazanımların dağıtımı hakkında da ciddi soruları gündeme getiriyor. Buradaki zorluk sadece teknolojik yeniliği teşvik etmek değildir. Zenginlik ve gücün sınırlı sayıda şirket veya bireyin elinde toplanması yerine, inovasyonun daha geniş ekonomiye hizmet etmesini sağlamaktır. Başka bir deyişle, adil piyasaların ilkeleri artık adil algoritmaları da kapsayacak şekilde genişletilmelidir. Ulusların yeni zenginliği Endüstriyel ekonomide ulusal zenginlik, fabrikalar, doğal kaynaklar, altyapı ve fiziksel sermaye ile yakından ilişkiliydi. Bunlar önemini koruyor. Ancak veriler, bilgi işlem gücü, yapay zeka modelleri, uzmanlaşmış yetenek ve kamu güveni üzerine inşa edilen yeni bir ekonomik sermaye biçimi ortaya çıkıyor.
Tartışmalarımız sırasında bunu araçsal sermaye olarak tanımladık: Ülkelerin yeni teknolojik ekonomiye anlamlı bir şekilde katılmasını sağlayan kaynaklar ve yetenekler. Ancak ileri teknolojiye sahip olmak, onu verimli bir şekilde kullanmayı bilmekle aynı şey değildir. Ülkeler, duyurdukları yapay zeka girişimlerinin sayısına göre değil, teknolojik yetenekleri daha iyi hizmetlere, daha rekabetçi işlere, daha yüksek üretkenliğe ve daha iyi yaşam standartlarına dönüştürme becerilerine göre giderek daha fazla değerlendirilecek. Mısır için bu ayrım özellikle önemlidir. Ülkenin dünyanın en büyük teknolojisiyle rekabet etmesine gerek yok