Milas: Nejla Işık, Türkiye'nin güneybatısındaki köyünün yakınında, harap olmuş Akbelen ormanından geriye kalanların arasında yürüyor ve tepeyi yiyip bitiren kömür madenine bakmak için duruyor. 70 haneli İkizköy köyünün 48 yaşındaki aktivisti ve yerel lideri, "Biz buna cehennem çukuru diyoruz" diyor. COP31 Pazartesi günü Antalya'da başladığında, zirveye ev sahipliği yapan Türkiye, yenilenebilir enerjiler ve elektrifikasyon odaklı bir kampanyayla en iyi tarafını göstermeyi umuyor. Ancak hikayenin farklı bir yönüne dikkat çekmek isteyenler hoş karşılanmıyor. Yaklaşık on yıldır Işık ve 26 yaşındaki kızı Esra, Antalya'nın birkaç yüz kilometre batısında yer alan Muğla ilini yavaş yavaş kasıp kavuran madencilik projelerini protesto etmeye adadılar. Linyit madenini genişletmek ve son derece kirletici olan linyit kömürüyle çalışan iki termik santralinin üretim kapasitesini artırmak isteyen YK Enerji'ye karşı mücadeleye hep birlikte öncülük ediyorlar.
Maden ve köylerinin yanındaki fabrikanın sahibi olan firmaya karşı çok sayıda dava açıldı. Bazıları da Ocak ayında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından imzalanan, 679 parselin acil kamulaştırılmasını emreden kararname nedeniyle Türkiye cumhurbaşkanlığını hedef aldı. Bol pantolon ve geleneksel kırmızı yelek giyen Esra, "Büyükannemin köyü mayın yüzünden haritadan silindi. Babamın köyü yerle bir oldu. Üç dört nesildir yerlerinden edilen, topraklarımız talan edilen bir aileyiz" diye anlatıyor. ‘Gerekirse kendimi ateşe vereyim’ Aktivizmleri gözden kaçmadı. Esra, 31 Mart'ta altı köyü etkileyen acil kamulaştırma kararı kapsamında yetkililerin ziyaretini protesto ederken tutuklandı. "Bir memurun görevini yapmasına engel olmak" suçundan tutuklanarak cezaevine gönderildi. AFP'ye verdiği demeçte, "42 gün hapiste kaldım. Tutuklanmam Türkiye'deki ve aynı zamanda dünyadaki mücadelemize yeni bir boyut kazandırdı" dedi.
Kavga edenler yalnızca onlar değil; yerel halk bundan sonra ne olacağını tartışmak için düzenli olarak bir araya geliyor. Bunların arasında, 2018 yılında memleketi Işıkdere'nin mayın tarafından yutulması sonucu kaçmak zorunda kalan 56 yaşındaki ev hanımı Aytaç Yakar da var. O da şimdi aynı akıbetle karşı karşıya olan başka bir yere yerleşti. “Göçmen bir kuşa mı benziyorum?” diyor öfkeyle. "Evimle, topraklarımla, ülkemle oynayamazlar. Mecbur kalırsam üzerime benzin dökerim, kendi evimde kendimi ateşe veririm. Ama bırakmam!" Bilim adamlarının, uzmanların ve devlet başkanlarının küresel ısınmayı ve bunun nasıl yavaşlatılabileceğini tartışmak üzere bir araya geleceği Antalya'ya dünya akın ederken, binlerce aktivist de seslerini yükseltmek için orada olacak. Ancak Nejla ve Esra orada olmayacak çünkü topraklarını korumak için kalmaları gerekiyor. Nejla, "Köyümü terk edemiyorum. Mahkeme kamulaştırmalara karşı yaptığımız itirazı reddetti ve şirketin şimdi ne yapacağını bilmiyoruz" diye açıklıyor.
"Köyüm yanarken bizi dinlemeyeceklerini zaten bildiğimiz COP'a gitmeyeceğim" dedi. 'Evlerimiz, mezarlarımız risk altında' - 2025 yılında kabul edilen bir yasa uyarınca Türkiye, madencilik izinlerinin sayısını hızla artırdı ve zeytin yetiştirilen araziler de dahil olmak üzere korunan alanları işletmeye açtı. Haritada bölgeyi işaret eden Nejla Işık, "Evlerimiz, sevdiklerimizin mezarları, zeytin ağaçlarımız, topraklarımız; hepsi elimizden alınma tehlikesiyle karşı karşıya" diyor. Başta YK'da çalışanlar olmak üzere tüm köylüler madene karşı çıkmıyor