Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu (GRECO), Türkiye'ye ilişkin iki uyum raporunun özetini salı günü yayınladı.
Mart 2026'da kabul edilen raporlar, Türkiye'de milletvekilleri ile hâkim ve savcılar bakımından yolsuzluğun önlenmesini ve üst düzey yürütme görevlileri ile kolluk kuvvetlerinde dürüstlüğün güçlendirilmesini değerlendiriyor.
Milletvekilleri, hâkimler ve savcılar
GRECO'nun dördüncü tur değerlendirmesinde Türkiye'ye toplam 22 tavsiye verildi.
Son değerlendirmeye göre: 6 tavsiye tatmin edici biçimde uygulandı veya ele alındı, 9 tavsiye kısmen uygulandı, 7 tavsiye uygulanmadı.
Milletvekillerine ilişkin 7 tavsiyenin ise hiçbirinin tam olarak uygulanmadığı belirtildi.
GRECO, milletvekilleri için davranış kurallarının oluşturulması, çıkar çatışmalarının zamanında bildirilmesi, milletvekillerinin mal beyanlarının düzenli olarak doğrulanması ve yasama dokunulmazlığı sisteminin gözden geçirilmesi gibi konularda eksikliklerin sürdüğünü belirtiyor.
Kuruluş özellikle Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun bağımsızlığının güçlendirilmesi, yargı mensuplarının görev güvencesinin sağlanması, Adalet Bakanlığı'nın gelecekteki hâkim ve savcıların seçimi ve işe alınması, geçici görevlendirmeler ve disiplin süreçlerindeki bazı yetkilerinin kaldırılması ile işlevsel dokunulmazlığın kaldırılması gerektiğini belirtiyor.
Mal beyanlarının kural olarak gizli olması da raporda ele alınan konular arasında. GRECO'ya göre yalnızca az sayıda milletvekili bu beyanları gönüllü olarak kamuoyuna açıklıyor.
Kuruluş, kamuoyu danışmalarına ilişkin kuralların netleştirilmesini olumlu bir gelişme olarak değerlendirirken, danışmaların hâlâ büyük ölçüde takdire bağlı olduğunu ve paydaşların sürece daha etkili biçimde katılması gerektiğini belirtiyor.
Hâkim ve savcılarda bazı ilerlemeler var
GRECO, hâkim ve savcılarla ilgili alanda ise önceki değerlendirmeye kıyasla bazı ilerlemeler kaydedildiğini bildirdi.
Ekim 2025'te Yargı Etik Beyannamesi Rehberi kabul edildi. Hâkim ve savcı adaylarına meslek öncesi, görevdeki hâkim ve savcılara ise yargı etiği ve yolsuzlukla mücadele konusunda hizmet içi eğitim veriliyor.
Ancak GRECO, yargı yönetimi konusunda bazı temel sorunların devam ettiğini belirtiyor.
Kuruluş özellikle Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun bağımsızlığının güçlendirilmesi, yargı mensuplarının görev güvencesinin sağlanması ve Adalet Bakanlığı'nın hâkim ve savcıların seçimi, geçici görevlendirmeleri ve disiplin süreçlerindeki bazı yetkilerinin kaldırılması gerektiğini söylüyor.
Şubat 2025'te kabul edilen Adalet Akademisi Kanunu'na rağmen GRECO, yürütmenin Akademinin yönetimi ve liderliği üzerindeki etkisine ilişkin endişelerinin sürdüğünü de belirtiyor.
Türkiye artık 'küresel olarak yetersiz' kategorisinde değil
GRECO, Türkiye'nin bu alandaki mevcut uyum düzeyinin artık kendi usul kurallarındaki anlamıyla "küresel olarak yetersiz" olmadığını açıkladı. Bu nedenle Türkiye hakkında daha ileri bir uyumsuzluk prosedürünün sürdürülmemesine karar verildi.
Ancak bu, tavsiyelerin tamamının yerine getirildiği anlamına gelmiyor. Türkiye'nin kalan tavsiyeler konusunda aldığı önlemleri 31 Mart 2027'ye kadar GRECO'ya bildirmesi gerekiyor.
Üst düzey kamu yöneticileri ve kolluk kuvvetleri
GRECO'nun beşinci tur değerlendirmesi, merkezi hükümetlerdeki üst düzey yöneticiler ile polis ve jandarma gibi kolluk kuvvetlerini kapsıyor.
Bu bölümde toplam 32 tavsiyenin durumu şöyle:
4 tavsiye tatmin edici biçimde uygulandı veya ele alındı.
7 tavsiye kısmen uygulandı.
21 tavsiye uygulanmadı.
Üst düzey yöneticiler ko