Cumhuriyetçi Parti'nin bu hafta ABD ara seçimlerinde aldığı yankı uyandıran yenilgi, dünya çapında kutlama konuşmalarını tetikledi. Pek çok kişi bunu Donald Trump için sonun başlangıcı olarak görüyor; 2020 ABD başkanlık seçimlerinde Trump Joe Bide'ye yenildiğinde de ortam çok benzerdi. Ancak dört yıl sonra Trumpizm canlı ve çok iyi durumda olduğunu kanıtladı. Trump 2028 başkanlık seçimlerinde ayakta kalamaz. Sırf bu nedenle siyasi kariyeri sona eriyor. Ancak bu, Trumpizmin (hem ideolojinin hem de söz ettiği toplumsal tabanın) adamın kendisi ile birlikte yok olacağı anlamına gelmiyor. Burada, bu son seçimin ABD'de ve buna bağlı olarak dünya genelinde demokrasinin geleceği hakkında ne gibi sinyaller verdiğine dair bazı öneriler sunuyorum. Çağdaş devlet demokratik özgürlükleri küçültüyor.
İlerici ideoloji Amerikan toplumunda bir yer edinirken, Trumpist sağ, kısmen Hıristiyan Evanjelikler tarafından desteklenen güçlü ve harekete geçirilmiş MAGA tabanını koruyor. Trump, 2024'teki zaferinden önce yurtdışındaki savaşları durdurup endüstriyel işleri ve refahı geri getireceğine söz vermişti. Tabanı, İran'a karşı yürütülen felaketli ve uzun süreli savaş ve bunun tetiklediği enflasyonist sarmal nedeniyle düşmanlık yaşıyor. Başkan Yardımcısı J.D. Vance bunu zaten kabul etti ve hatta Washington'un İsrail'le 'özel ilişkisinin' değişmesi gerektiğini ekledi. Trumpizm ara dönem yenilgisi yüzünden yok olmayacak. Uzun vadeli ekonomik durgunluk ona sosyal bir tutunma olanağı verirken, ana ideolojik düşmanları (göçmenlik, sol ve dış kaynak kullanımı) kolay satılmaya devam edecek.
Yararlı bir benzetme, Luiz Inácio Lula da Silva'nın yakın zamanda dördüncü dönem başkanlığını kazanmak için Bolsanarismo'nun (Trumpçılığa paralel ideoloji) en son ifadesini savuşturduğu Brezilya örneğidir. Brezilya solunun ABD'de yeni ortaya çıkan Demokrat soldan çok daha büyük toplumsal kökleri var, dolayısıyla Lula'yı yeniden seçmek için gereken son dakika oylarını harekete geçirme becerisine sahip. Ancak Bolsanaro ailesinin liderliğindeki aşırı sağın da, seçim yenilgisinden sonra toparlanacak, harekete geçmiş bir toplumsal tabanı var. Lula 81 yaşında ve İşçi Partisi'nin Bolsanarismo'yu uzak tutmak için önümüzdeki yıllarda toplumsal mücadeleyi derinleştirmesi gerekecek.
Biraz daha uzaklaştığımızda, sağ kanat dünyanın büyük bölümünde yükselişteyken, çağdaş devlet demokratik özgürlükleri bir kenara atıyor ve sermayenin işlerini her zamanki gibi sürdürmesinin önünü açıyor. ABD'de, Brezilya'da veya başka herhangi bir yerde merkezin solundaki adayların seçim zaferleri, tek başına yapısal bir değişim yaratmayacaktır. Oylamaya gitmek sıradan insanlara siyasi tercih yapma fırsatı verir mi? Evet. Ancak bu, işçi sınıfı çoğunluğunun ilerici toplumsal dönüşüm için örgütlenmesiyle aynı şey değil. İkincisi, hem daha önemli bir seçim başarısı sağlamak hem de bu zaferleri köklü bir değişime dönüştürmek için gereklidir.
Elbette biz Pakistan'da sınırsız oy kullanma hakkından bile yararlanamıyoruz. 1947'den hemen sonra bizi yöneten askeri-bürokratik oligarşi, 1970 yılına kadar genel seçime bile izin vermemiş, sonrasında iktidarı kazanan partiye devretmek yerine askeri harekatı tercih etmiştir. Daha yakın zamanlarda, 2024 genel seçimlerinde seçmen yetkisi bariz bir şekilde çalındı ve KP'de olağanüstü hal ilan edilmesiyle sonuçlandı. En azından seçim zaferlerinin yarattığı geçici umut dalgaları için söylenecek bir şey var.