• Dünya Bankası'nın küresel borç raporu, rakamın 2015'teki 68,7 milyar dolardan 2025'te 135,1 milyar dolara yükseldiğini gösteriyor. Çin, Pakistan'ın en büyük tek alacaklısı olmaya devam ediyor. Gelişmekte olan ekonomilerin dış borcu 9,4 trilyon dolarla rekor seviyeye yükseldi. İSLAMABAD: Dünya Bankası'nın Uluslararası Borç Raporu'na göre, Pakistan'ın toplam dış borcu 2025'te sona eren on yılda neredeyse ikiye katlanarak 135,1 milyar dolara çıktı. 2026. Raporda, Pakistan'ın dış borcunun 2015'te 68.673 milyar dolardan 2025'te 135.107 milyar dolara çıktığı belirtildi. Buna 107.076 milyar dolarlık kamu ve kamu garantili borç, 17.58 milyar dolarlık garantisiz özel borç ve 10.45 milyar dolarlık kısa vadeli borç da dahil. Kamu ve kamu garantili borcun 56,83 milyar doları çok taraflı alacaklılara, 42,43 milyar doları ikili alacaklılara ve 7,8 milyar doları özel alacaklılara borçluydu. Çin, 22,4 milyar dolarla Pakistan'ın en büyük bireysel alacaklısı olurken, onu 19,2 milyar dolarla Dünya Bankası ve 16,83 milyar dolarla Asya Kalkınma Bankası (ADB) takip etti.
Raporda, resmi alacaklılardan alınan kredilerin ortalama vadesi, dört yıllık ödemesiz dönem ve ortalama yüzde 3,6 faiz oranıyla birlikte 16 yıl olarak belirtiliyor. Öte yandan, özel kredilerin ortalama faiz oranı yüzde 8,6 olup, üç yıl geri ödemeli ve bir yıl ödemesiz dönemlidir. Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan (Menap) bölgesi borç servisi ve faiz oranlarında iyileşme kaydetti. Ancak dış borcun gayri safi milli gelire (GSMH) oranı 2025'te yüzde 26,7'den yüzde 29,4'e yükseldi; bu, herhangi bir bölgenin tek yıllık en büyük artışıydı ve borç birikiminin devam ettiğini gösteriyor. 2025 yılında Çin, Pakistan'a verdiği 2 milyar dolarlık kredinin vadesini uzatırken, Uluslararası Para Fonu (IMF), ülkenin uzun vadeli ekonomik istikrarını desteklemek amacıyla Genişletilmiş Fon Kolaylığı ve Dayanıklılık ve Sürdürülebilirlik Kolaylığı düzenlemeleri kapsamında 2,3 milyar dolarlık yeni ödeme sağladı.
Genel olarak, düşük ve orta gelirli ülkelerin (LMIC'ler) borçlanmaları 2025'te arttı; bu, dış borçta son dört yılın en keskin artışına ve özel alacaklıların gelişmekte olan ülke piyasalarına güçlü bir geri dönüşüne işaret etti. Tahvil ihraçlarının toparlanması, ABD dolarının zayıflaması ve yatırımcıların yeniden borç verme konusunda daha fazla isteklilik göstermesiyle dış borç yüzde 5,5 artarak rekor 9,4 trilyon dolara ulaştı. Ancak sermaye piyasalarının yeniden açılmasının, özellikle on yıllardır en yüksek borçlanma maliyetleriyle karşı karşıya kalan en yoksul ülkeler için çok ağır bir bedeli oldu. Borç servisi ödemeleri de üst üste beşinci yılda arttı. Yine de, daha güçlü ekonomik büyüme bazı borç oranlarının dengelenmesine yardımcı oldu ve uzun vadeli net borç transferleri yıllar süren çıkışların ardından pozitife döndü. Dış borçtaki artış, Uluslararası Kalkınma Birliği (IDA) finansmanına uygun ülkelerde yüzde 8,1 artışla 1,3 trilyon dolara, düşük gelirli ülkelerde ise yüzde 8,9 artışla 262,4 milyar dolara çıkarak 2020'den bu yana en büyük artışı gösterdi.
Doların zayıflaması borç artışını artırdı. Yıl içinde ABD dolarının dramatik değer kaybı, düşük ve orta gelirli ülkelerin dış kamu ve kamu garantili borçlarındaki artışın yüzde 28,2'sini oluşturdu. İmtiyazlı pencerelerden en büyük borçluların birçoğu için, 2025'teki döviz değerleme kazançları yalnızca yıl içinde yapılan ana para ödemelerini dengelemekle kalmadı, aynı zamanda bazı durumlarda 2024'teki geri ödemeler yoluyla elde edilen stok düşüşlerini kısmen tersine çevirerek, devam eden borç ödemelerine rağmen 2025 sonunda rapor edilen bakiyeleri daha yüksek bıraktı. Finansal piyasa koşullarındaki dalgalanmalara, fiyatlama koşullarına,