250 milyon insanın hayatı ve İndus Havzası tehlikede, Dar BM Genel Sekreteri'ne söyledi
Pakistan, Güvenlik Konseyi'ne Hindistan'ı İndus Su Anlaşması'nı (IWT) eksiksiz uygulamaya ve Daimi Tahkim Mahkemesi'nin (PCA) kararlarına uymaya çağırması yönünde çağrıda bulunarak yeniden Birleşmiş Milletler'e başvurdu.
İslamabad, anlaşma uyarınca yasal olarak Pakistan'a ait olan suların akışını durdurmaya, yönünü değiştirmeye, kısıtlamaya, manipüle etmeye veya başka bir şekilde müdahale etmeye yönelik herhangi bir girişimin, çok uzaklara uzanan insani, ekonomik ve güvenlik sonuçları doğurabileceği konusunda uyardı.
Söz konusu çağrı, Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar tarafından BM Genel Sekreteri António Guterres'e yazılan ve İST'nin yürürlükte kaldığını ve her iki ülke için de bağlayıcı olduğunu tespit eden 31 Ağustos tarihli PCA kararını öne çıkaran ikinci mektupla yapıldı.
PCA ayrıca, projenin tasarımının anlaşmaya uygun olup olmadığının tarafsız uzman tarafından belirlenmesi beklenene kadar, Ratle Hidroelektrik Santrali'ndeki inşaat çalışmalarıyla ilgili geçici tedbirler konusunda bir karar yayınladı.
Mektupta şu ifadelere yer verildi: "Güvenlik Konseyi, bölgedeki bu kırılgan ve kötüleşen durumun farkına varmaya ve Hindistan'ı Anlaşma'yı ve Daimi Tahkim Mahkemesi'nin Kararlarını eksiksiz uygulamaya; Anlaşma uyarınca yasal olarak Pakistan'a ait olan suların akışını durdurabilecek, yönünü değiştirebilecek, kısıtlayabilecek, manipüle edebilecek veya başka bir şekilde müdahale edebilecek her türlü eylemden kaçınmaya; Anlaşma ile bağdaşmayan her türlü projeyi veya önlemi terk etmeye; Anlaşma tarafından zorunlu kılınan tüm işbirliği, iletişim, bildirim, istişare ve veri paylaşımını gecikmeksizin yeniden başlatmaya ve uluslararası insani hukuk ve insan hakları hukuku dahil olmak üzere uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine iyi niyetle uymaya çağrılmaktadır."
Bu mektup, Dar'ın 17 Haziran'da gönderdiği ilk iletişimin ardından bu konudaki BM'ye yazdığı ikinci mektup olma özelliğini taşıyor. Dar, son mektubunda PCA'nın 31 Ağustos'ta aldığı ve hiçbir tarafın anlaşmanın askıya alınmasını veya feshedilmesini haklı gösteremeyeceğini belirten ve İST'nin tamamen yürürlükte kaldığını ve her iki ülke için bağlayıcı olduğunu teyit eden kararını vurguladı.
Mektupta ayrıca, Pakistan'ın Ratle Hidroelektrik Santrali'ndeki (RHEP) inşaat çalışmalarıyla ilgili olarak talep ettiği ve projenin tasarımının anlaşmaya uygun olup olmadığının tarafsız uzman tarafından belirlenmesini bekleyen geçici tedbirlere ilişkin mahkemenin ayrı kararına da atıfta bulunuldu.
Mahkeme, tarafsız uzmanın temmuz 2027'de açıklanması beklenen nihai kararını vermesinden sonraki 90 güne kadar Hindistan'ın baraj duvarını ve su alma yapısını belirli seviyelerin ötesine geçerek tamamlamasını oybirliğiyle yasakladı.
Pakistan BM'ye konunun ülke için hayati önem taşıdığını belirterek, İndus Havzası'nın yaklaşık 250 milyon insanın yaşamını ve geçim kaynaklarını desteklediğini ve tarım, gıda güvenliği, ekonomi ile çevresel sürdürülebilirlik açısından merkezi bir konumda olduğunu vurguladı.
"Su akışlarını politize etme veya bunları tek taraflı kontrole tabi tutma yönündeki herhangi bir girişim, ikili yasal anlaşmazlığın çok ötesinde sonuçlar doğurur. Zaten kırılgan olan bir bölgede insani, ekonomik ve güvenlik yankıları yaratma riskini taşır."
Mektupta ayrıca Hindistan'ın anlaşmanın bağlayıcı niteliğini ve usulüne uygun oluşturulmuş uyuşmazlık çözüm mekanizmalarının kararlarını kabul etmeyi reddetmesinin son derece rahatsız edici bir emsal oluşturacağı konusunda uyarıda bulunuldu.
Mektupta, bir devletin siyasi gerekçelerle kutsal anlaşma yükümlülüklerini göz ardı etmesine izin verilmesi halinde, başka yerlerdeki sınırı aşan su anlaşmalarının inanılırlığının ve daha geniş uluslararası hukuk temelli düzenin ciddi şekilde zayıflayacağı ifade edildi.
Mektup şunu belirtiyor: