Hindistan'ın işgal altındaki Keşmir'in sınırlı özerkliğini iptal etmesinin üzerinden YEDİ yıl geçmesine rağmen, tartışmalı bölgede mevcut duruma yönelik huzursuzluk devam ediyor. Hindistan'ın yakın dostu olan yerel partiler dahi bu tablodan memnun değil.
Bu durum, tutulan bölgenin meclisinde Pazartesi günü kabul edilen ve 2019 yılında Hindistan anayasasının 370. maddesi yürürlükten kaldırıldığında feshedilen devlet statüsünün yeniden tesis edilmesini talep eden bir kararda da kendini gösterdi. İşgal altındaki bölgenin başbakanı Omar Abdullah, devlet statüsünün "hakkımız" olduğunu öne sürdü. Bharatiya Janata Partisi (BJP) milletvekilleri ise bu kararı "milliyetçilik karşıtı" olarak nitelendirdi. Geçtiğimiz yıllarda Hindistan kontrolündeki Keşmir (IHK) yasama organı tarafından buna benzer iki karar daha kabul edilmişti.
Sorun, Ağustos 2019'dan önce var olan statükonun yeniden tesis edilmesinden çok daha derine uzanıyor. Temel mesele, Hindistan'ın alt kıtanın bölünmesinden bu yana engellediği Keşmirlilerin kendi kaderini tayin hakkıdır. Bu temel sorun adalet temelinde ele alınmadığı sürece, işgal altındaki bölgede yaşayan Keşmirlilerin temel haklarından mahrum bırakılması nedeniyle sorun varlığını sürdürecektir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda konuşan Başbakan Şahbaz Şerif de Keşmir sorununa değinerek, Keşmirlilerin BM'nin taahhütlerini yerine getirmesini "sekiz on yıldır" beklediğini söyledi. Ayrıca Hindistan'ın Keşmir halkına karşı gerçekleştirdiği insan hakları ihlallerine de dikkat çekti. Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da BM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada benzer şekilde Keşmir meselesinin "ilgili kararlar" uyarınca çözüme kavuşturulması çağrısında bulundu.
Tartışmalı bölgedeki insan hakları durumu oldukça kasvetli. Kasım 2025 tarihli bir BM raporu; keyfi tutuklamaları, gözaltındaki şüpheli ölümleri, işkenceyi ve "Keşmirli ve Müslüman topluluklara yönelik ayrımcı muameleyi" kınadı. Kontrol altındaki Keşmir'in yaralarının kangren olmasına izin verilemez. Aralarında Yeni Delhi'ye yakın olan ya da geçmişte yakın durmuş olan siyasetçilerin de bulunduğu Keşmir halkı, tutulan bölgedeki 370. madde sonrası rejim altında ezilmektedir. Hak ihlallerinin yanı sıra, Keşmirlilerin kendi topraklarında azınlığa dönüştürülmesi nedeniyle IHK'daki demografik değişimler de endişe yaratmaktadır. Adil çözüm, Hindistan'ın bu sorunu Keşmir halkının meşru temsilcileri ve Pakistan'ın dahil olduğu üçlü bir diyalog yoluyla ele almasında yatmaktadır. Hindistan yöneticileri, işgal altındaki Keşmir'in ülkelerinin "ayrılmaz" bir parçası olduğu kurgusuna inanmaya devam edebilirler. Ancak bu durum, hem sıradan Keşmirlinin hem de bölgedeki siyasi elitin Hindistan yönetimine karşı duyduğu memnuniyetsizliği gidermeye yetmemektedir. Bu anlaşmazlık, Güney Asya'da normalleşme şansını tamamen zehirlemiştir. Hindistan yöneticileri özgürlük söylemini kibirli bir şekilde reddetmek yerine IHK'dan yükselen seslere kulak vermeli ve Pakistan ile birlikte bu anlaşmazlığa adil bir çözüm bulmak için çalışmalıdır.
Dawn gazetesinde 30 Eylül 2026 tarihinde yayımlanmıştır