Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye'nin bir araya gelmesinin Batı Asya için kritik bir dönemeçte gerçekleştiği su götürmez bir gerçektir; her ne kadar Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın kesin olarak nasıl işletileceğine dair birçok husus belirsizliğini korusa dahi.
Islamabad'ın bunu önemli bir stratejik fırsat olarak değerlendirmesi için iyi nedenleri var. ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın gölgesinde şekillenen bu düzenleme, çatışmalarla bölünmüş bir bölgeyi istikrara kavuşturmada bölgesel aktörlerin daha fazla kontrol sahibi olması yönündeki artan zorunluluğa yanıt veriyor.
Bu hamle aynı zamanda, güvenlikleri bölgesel sonuçlara sıkı sıkıya bağlı olan üç önemli orta gücün uzun süreli ilişkileri üzerine inşa ediliyor. Pakistan ve Suudi Arabistan arkalarında on yıllar süren askeri ve diplomatik işbirliğine sahip. Türkiye ise her iki ülkeyle de kapsamlı ve önemli savunma bağlarına sahip. ABD'nin bölgeden çekilmesinin giderek kaçınılmaz görünmesiyle birlikte, bu ilişkilerin kurumsallaşması, karmaşık zorluklarla boğuşan bir bölgeye çok ihtiyaç duyulan stratejik bir tutarlılık kazandırıyor.
Ancak Pakistan'ın bu anı en iyi şekilde değerlendirebilmesi —ve bu anlaşmayı kalıcı bir stratejik avantaj haline getirebilmesi— için birkaç çekincenin dikkate alınması gerekiyor.
Birincisi, bu 'yönlü olmayan' düzenlemenin bölgesel olarak gerçekten sürdürülebilir olması için Orta Doğu'daki yeni bölünmelerin bir kaynağı haline gelmekten kaçınması gerekir. Pakistan için Kızıldeniz'deki Ensarullah (Husiler) ile ilgili mevcut kriz, ittifakın bölgenin mevcut rekabetlerinin içine çekilmeye karşı koyup koyamayacağının ilk testi niteliğindedir. Suudi Arabistan Krallığı'nın istikrarının Pakistan için son derece önemli olduğu su götürmez bir gerçektir: Suudi Arabistan önemli bir enerji ve finansal destek kaynağı olmasının yanı sıra, döviz kazançlarına havaleleriyle önemli katkıda bulunan büyük bir Pakistan diasporasına da ev sahipliği yapıyor.
Stratejik fırsat bazı çekinceleri de beraberinde getiriyor.
Hürmüz Boğazı'nın kapanması da Pakistan'ın Kızıldeniz üzerinden akan petrol akışına olan bağımlılığını dramatik bir şekilde artırdı. Bununla birlikte, Husilere karşı doğrudan askeri müdahale, ittifakı mevcut bölgesel rekabetlerin daha derinlerine çekme, İslamabad'ın Tahran karşısındaki konumunu riske atma ve Pakistan'ın blok siyasetinden kaçınma yönündeki ilan edilmiş politika taahhüdünü test etme tehlikesi taşımaktadır. Nihayetinde, Pakistan'ın ittifak için kullanışlılığı, hem Tahran hem de Riyad ile elinde tuttuğu diplomatik alanı sömürme, diyaloğu ve tansiyonun düşürülmesini teşvik etmek için bu kanalları kullanma becerisinde yatabilir.
İkincisi, hedefler açısından askeri koordinasyon, savunma-sanayi işbirliği ve nihayetinde kolektif savunma birbiriyle çelişmemektedir. Ancak Pakistan'ın diğer iki ülkeye olan yükümlülüklerinin nerede başlayıp nerede biteceği konusunda en dikkatli düşünmeyi gerektirecek olan şey tam da bu son taahhüttür. On yıl önce, 2015 yılında Pakistan parlamentosu, Pakistan askerlerinin Suudi Arabistan liderliğindeki Yemen'deki savaşa dahil edilmeme kararında önemli bir rol oynamıştı. Aradan geçen on yıl Pakistan'ın demokratik kurumlarında bir erozyona yol açmış olsa da, ülkenin liderleri, ülkenin demografik çeşitliliği ve dış güvenlik tercihlerinin içeride yankı uyandırma kapasitesi göz önüne alındığında, yurtdışındaki büyük taahhütlerin hâlâ evde siyasi diyalog ve uzlaşı gerektirdiğini unutmamalıdır.
Son olarak ve bununla bağlantılı olarak, Pakistan'ın stratejik yönünü şekillendirenler, ülkenin genişleyen stratejik ufuklarının evde karşılaştığı baskılardan ayrı tutulamayacağını ve bölgesel inf