İnsan hakları avukatı ve aktivisti Jalila Haider, Çarşamba günü "alternatif Nobel" olarak anılan Right Livelihood Ödülü'ne layık görüldü.
İsveç merkezli Right Livelihood Vakfı, Haider'i Hazara toplumunun ilk kadın avukatı olarak "hiçbir insan yasa dışı değildir" inancından aldığı güçle etnik, devlet ve ataerkil zulme meydan okuyan engelleri aştığı için" onurlandırdı.
Vakfın web sitesine göre Haider, 2018 yılında "Hazaraların hedef alınarak öldürülmesine karşı yedi günlük bir açlık grevi" yönetti ve bu eylem ordu komutanı ile Hazara kadınları arasında doğrudan müzakerelere yol açarak "topluluğa yönelik saldırılarda sürekli bir düşüşle" sonuçlandı.
Açıklamada, Haider'in hukuk çalışmalarını sokak aktivizmi ve toplumun güçlendirilmesiyle birleştirerek "iktidardakiler tarafından hedef alınan veya görmezden gelinen binlerce kişi, özellikle etnik, cinsiyet ve dini azınlıklar ile mülteciler için adalet" sağladığı eklendi.
Right Livelihood Vakfı, "Hukuk bürosu ayrıca 600'den fazla siyasi aktivist ve insan hakları savunucusunun seyahat özgürlüğünün yeniden kazanılmasına yardımcı oldu" dedi.
Haider'in aynı zamanda Kadın Demokratik Cephesi'nin kurucu üyelerinden biri olduğunu belirten vakıf, onun "Belucistan'ın ilk Kadın Yürüyüşü'ne öncülük etmeye yardımcı olduğunu, bu sokak hareketinin derin bir şekilde ataerkil olan bölgede feminizm üzerine tartışmaları tetiklediğini" ekledi.
Vakıf, Haider'in 'We the Humans' (Biz İnsanlar) adlı kuruluşu aracılığıyla "terör kurbanı 400'den fazla dul kadının finansal bağımsızlık kazanmasına yardımcı olduğunu" belirtti.
Vakıf, "Gözaltı, siber taciz ve ölüm tehditlerine rağmen, onun kendi ifadeleriyle 'hiçbir insanlığın yasa dışı olmadığı' bir dünya için çalışmaya devam ettiğini" kaydetti.
Right Livelihood Ödülü, Nobel Ödülleri'nin arkasındaki vakfın çevre koruma ve uluslararası kalkınma alanlarında yeni ödüller yaratmayı reddetmesi üzerine, İsveçli-Alman pul koleksiyoneri Jakob von Uexkull'un koleksiyonunun bir kısmını satarak bunu finanse etmesiyle 1980 yılında kuruldu.
Önemli bir ABD'li yapay zeka araştırmacısı ve kadın liderliğindeki iki hak grubu da ödüle layık görüldü.
Jüri yaptığı açıklamada, ABD'li yapay zeka araştırmacısı Timnit Gebru'yu "yapay zekadaki yoğunlaşmış güce meydan okuduğu ve adalet, yaşanmış deneyim ve insan iradesine dayanan dijital teknolojinin öncülüğünü yaptığı için" seçtiğini belirtti.
Gebru, önyargıların yapay zekayı nasıl etkilediğini inceleyen çalışmalarıyla tanınıyor ve 2017 yılında Black in AI kuruluşunun kurucu ortakları arasında yer aldı.
Vakıf ayrıca, 11 Güney Afrika ülkesinden 178.000'den fazla küçük ölçekli çiftçinin yer aldığı taban hareketi olan Kırsal Kadınlar Meclisi'ni de ödüle layık gördü.
Jürinin "Gürcistan'ın en eski ve en tanınmış insan hakları kuruluşu" olarak tanımladığı Gürcü Genç Avukatlar Derneği (GYLA) de onurlandırılanlar arasında yer aldı.